● اگر من در دوران حاملگی با لکه بینی یا خونریزی واژینال مواجه شدم چه كار باید بكنم؟
حتی اگر به نظر برسد كه خونریزی قطع شده است بلافاصله با دكتر یا مامای خود تماس بگیرید. اگر چه ممكن است كه خونریزی واژینال یا لكه بینی به دلیل یك مسئله جزئی باشد، اما احتمال مسائل جدی نیز وجود دارد. احتمالا برای رد هر گونه عوارض و اطمینان یافتن از سلامت شما و فرزندتان، انجام معاینه ضروری است. (اگر خونریزی شما ادامه دارد و یا درد شدید به هر شكلی دارید و دسترسی فوری به پزشك خود ندارید، سریعا" به بخش مراقبتهای فوری (اورژانس) مراجعه كنید.)
● فرق بین لكه بینی و خونریزی چیست؟
لكه بینی خونریزی خفیفی است مشابه آن چیزی كه احتمالا در اوایل یا اواخر قاعدگی مشاهده می كنید. رنگ آن می تواند از صورتی تا قرمز مایل به قهوه ای تغییر كند (رنگ خون خشك شده).
● علل لكه بینی چیست؟
به دلیل افزایش میزان جریان خون دهانه رحم و بافت های اطراف، شما ممكن است بعد از پاپ اسمیر (آزمایش سرطان دهانه رحم)، معاینه داخلی و یا رابطه جنسی لكه بینی داشته باشید.
● علل دیگر شامل:
▪ خونریزی مربوط به لانه گزینی: ممكن است شما خونریزی كم و خفیفی مربوط به لانه گزینی كه احتمالا ۱۱ تا ۱۲ روز بعد از باروری اتفاق می افتد داشته باشید (نزدیك به زمانی كه شما متوجه رخ ندادن سیكل قاعدگی می شوید). ممكن است كه علت آن لانه گزینی تخم بارور شده در دیواره رحم باشد، پدیده ای كه معمولا ۶ روز بعد از قاعدگی اتفاق می افتد اما نمی توان به طور قطع مطمئن بود كه خونریزی ناشی از لانه گزینی است. خونریزی خیلی خفیف بوده، در عرض ۱ تا ۲ روز تمام شده، و فقط تعداد كمی از زنان حامله این نوع از لكه بینی را دارند.
▪ سقط خود به خودی یا حاملگی نابجا: لكه بینی می تواند جز علائم اولیه یك سقط خود به خودی یا حاملگی نابجا باشد به خصوص اگر با درد یا انقباضات ( كرامپ) شكمی همراه باشد. در حدود یك چهارم زنان حامله در اوایل حاملگی خونریزی یا لكه بینی دارند و در حدود نیمی از این افراد دچار سقط خود به خودی می شوند. اما اگر سونوگرافی كه از جنین شما در حدود هفته های ۷ تا ۱۱ انجام می شود نشان دهنده ضربان قلب باشد، شانس ادامه حاملگی شما بیشتر از ۹۰% است.
▪ عفونتها: لكه بینی ممكن است به دلایل غیر مرتبط با حاملگی باشد. عفونتهای واژینال ( مانند عفونتهای قارچی یا باكتریال) یا عفونتهای منتقله از راه مقاربت ( مانند تریكومونا، گنوره ، كلامیدیا و یا هرپس) ممكن است باعث تحریك و یا التهاب دهانه رحم شوند. دهانه ملتهب رحم، مستعد خونریزی بعد از پاپ اسمیر یا رابطه جنسی است. همچنین ممكن است به دلیل وجود پولیپ (یك نوع توده خوش خیم)، شما بعد از پاپ اسمیر یا نزدیكی جنسی خونریزی یا لكه بینی داشته باشید.
▪ مشكلات جفت یا زایمان زود رس: در سه ماهه دوم و سوم حاملگی، خونریزی یا لكه بینی می تواند نشانه یك مشكل جدی مثل جفت سر راهی، جداشدن جفت (كه در این پدیده جفت از رحم جدا می شود) و سقط خود به خودی دیررس (بین ۱۳ هفتگی و اواسط حاملگی) یا زایمان زودرس (بین نیمه حاملگی و ۳۷ هفتگی) باشد.
▪ زایمان طبیعی: ترشح موكوسی كه بر اثر وجود خون تغییر رنگ یافته بعد از ۳۷ هفتگی به احتمال زیاد نشانه جدا شدن یك پلاك موكوسی در اثر نرم و گشاد شدن دهانه رحم و آماده شدن آن برای مراحل زایمان می باشد.در این مرحله نیز شما هر لكه بینی و یا خونریزی را باید به پزشك خود اطلاع دهید.
▪ علل ناشناخته: در بعضی از موارد علت لكه بینی در نهایت نیز مشخص نمی شود. تنها كاری كه پزشك در این موقع می كند تجویز دستورات احتیاطی شامل ورزش نكردن، خودداری از نزدیكی و خودداری از بلند كردن اشیاء سنگین و موارد دیگر است.
▪ توجه: اگر گروه خونی شما Rh منفی است، هر زمانی كه شما دچار لكه بینی یا خونریزی از مهبل می شوید احتیاج به تزریق ایمونو گلوبولین Rh دارید (مگر اینكه مطمئن باشید كه گروه خونی پدر بچه نیز Rh منفی است).

یا لكه بینی خونریزی خفیفی(Light Bleeding) می باشد كه معمولا شببه آن چیزی است كه ممكن است در شروع یا انتهای پریود دیده شود.رنگ آن از صورتی تا قرمز و قهوه ای متفاوت است
● لكه بینی صورتی یا قهوه ای معمولا علامت خوبی است
▪ لكه بینی در اوایل حاملگی بسیار شایع است و مهمترین علت آن افزایش در تغذیه خون سرویكس( دهانه رحم) است
▪ همچنین رگهای دهانه رحم ظریفتر از حالت طبیعی می شوند.
▪ بنابراین ممكن است بعد از یك معاینه داخلی و یا بعد از نزدیكی لكه بینی وجود داشته باشد.
▪ ۲۵ درصد خانمها در اوایل حاملگی شكلهایی از خونریزی و لكه بینی را تجربه می كنند
● توجه:
▪ لكه بینی و خونریزی در سه ماهه دوم و سوم معمولا نا میمون هستند ولی در سه ما هه اول بسیار شایع و معمولا نرمال است
● از علل دیگر لكه بینی:
▪ كاشت تخم در دیواره رحم:
حدود ۱۱ الی ۱۲ روز بعد از لقاح (نزدیك به زمانی كه باید پریود شوید) لكه بینی ظاهر می شود كه ۱ تا۲ روز طول می كشد. بسیاری از مواقع فرد تصور می كند كه شروع پریود است.
یكی دیگر از عل خونریزی نه لكه بینی خفیف سقط می باشد. با این وجود نیمی از خانمهایی كه خونریزی دارند حاملگی آنها منجر به سقط نمی شود
سقط در هر زمانی ار نبمه اول حاملگی می تواند اتفاق بیفتد ولی معمولا در ۱۲ هفته اول است كه بیشتر این سقط ها را نمی توان جلوگیری كرد زیرا علت سقط مشكلات ژنتیكی و غیر نرمال بودن جنین است
سقط در ۱۵ تا ۲۰ درصد حاملگی ها اتفاق می افتد
از علتهای دیگر لكه بینی و خونریزی كه معمولا با درد همراه است حاملگی خارج رحم است (حاملگی در لوله فالوپ)كه بسیار نادر است عفونت های باكتریال و قارچی واژن نیز باعث ملتهب شدن دهانه رحم شده كه مستعد برایخونریزی ولكه بینی می شود
كندگی جفت و جفت سرراهی و زایمان زود رس از علل خونریزی در سه ماهه سوم است
● نکته:
▪ لكه بینی در سه ماهه سوم نشان دهنده این است كه دهانه رحم شروع به نرم شدن كرده است برای شروع زایمان.
● در زمانی كه لكه بینی دارید سعی كنید:
۱.از بلند كردن اشیا سنگین پرهیز كنید
۲. را متوقف كنید
۳.اگر ورزش خاصی انجام می دهید متوقف كنید
۴. استراحت كنید (هر چند تحقیقات نشان داده كه استراحت بیشتر از نظر روحی موثر است تا جلوگیری ازسقط)

تقریبا ۸۰ درصد از زنان در سه ماهه اول یائسگی طبیعی یا ناشی از جراحی، گرگرفتگی را تجربه می‌کنند و از این میان ۸۵ درصد بیش از یک سال و ۵۰ـ۲۵ درصد به مدت ۵ سال دچار آن هستند. گرگرفتگی در بیشتر زنان قبل از آخرین قاعدگی آغاز می‌شود. برخلاف سایر عوارض یائسگی که با گذشت زمان افزایش می‌یابند، گرگرفتگی از نظر دفعات و شدت با افزایش سن کاهش می‌یابد. گرگرفتگی احساس فرد به صورت گرم شدن ناگهانی و شدید قسمت فوقانی بدن است که به طور متوسط تا ۴ دقیقه طول می‌کشد البته مدت آن بین ۳۰ ثانیه تا ۵ دقیقه متغیر است. این مشکل معمولا به دنبال علائم پیش‌زمینه‌ای از قبیل طپش قلب، احساس فشار داخل سر بوده و می‌تواند همراه ضعف، غش یا سرگیجه باشد و پایان آن با تعریق و احساس سرماست. شیوع گرگرفتگی از چندین بار در سال تا دفعات متعدد در روز متغیر است.
□□□
● علت ایجاد گرگرفتگی
ایجاد گرگرفتگی داغ عمدتا به دلیل قطع ناگهانی استروژن و نه به علت کاهش سطح استروژن است. گرگرفتگی همراه انواع یائسگی از قبیل انواع طبیعی ناشی از جراحی و یا طبی (مانند کاهش استروژن در اثر مصرف دانازول) دیده می‌شود. زنان چاق معمولا کمتر از زنان لاغر از گرگرفتگی رنج می‌برند چرا که آنان از سطح بالاتر استروژن برخوردارند. این پدیده به دلیل افزایش بافت چربی در زنان چاق است که اجازه می‌دهد مقادیر بیشتری از آندروژن‌های آدرنال تبدیل به استروژن شوند. سیگاری‌ها نیز نسبت به غیرسیگاری‌ها بیشتر دچار گرگرفتگی می‌شوند به دلیل آنکه کشیدن سیگار موجب کاهش ترشح هورمون و جریان خون است.
تغذیه غنی می‌تواند تعداد کافی هورمون مورد نیاز این دوره را فراهم آورد. گفتنی است که گرگرفتگی یک موضوع همه‌گیر و جهانی نیست. برای مثال در فرهنگ ژاپنی به این موضوع کمتر اشاره می‌شود و هیچ لغتی که بیانگر این خصیصه دوران یائسگی است وجود ندارد. در حالی که در زبان ژاپنی با دقت و ظرافت خاصی برای حالات مختلف بدن کلمه خاصی وجود دارد. همچنین در قبیله مایای مکسیکو نیز وجود گر گرفتگی گزارش نشده است. براساس مطالعات انجام شده ویژگی این فرهنگ‌ها مصرف مقادیر زیادی از غذاهای حاوی استروژن است.
● عوارض گرگرفتگی
گرگرفتگی به خودی خود بی‌ضرر است، اما اگر به دفعات زیاد تکرار شود ممکن است عوارضی را به دنبال داشته باشد. ممکن است گرگرفتگی در هنگام شب موجب بیدار شدن فرد از خواب شود. نتیجتا کیفیت نامطلوب خواب منجر به خستگی مزمن با علائمی مانند تحریک‌پذیری، تمرکز ناکافی و اختلال حافظه خواهد شد.
به علاوه فلاش وازوموتور علامت عینی فرآیند گرگرفتگی است. به این ترتیب که ابتدا جریان خون محیطی خصوصا در ناحیه انگشتان دست افزایش می‌یابد و ۵ دقیقه بعد حرارت پوست به حداکثر می‌رسد. این افزایش جریان خون محدود به عروق پوست بوده و شامل جریان خون عضله نمی‌شود. بنابراین فشار خون هنگام گرگرفتگی ثابت می‌ماند و از دست دادن حرارت بدن منجر به افت حرارت مرکزی می‌شود.
● عوامل محرک گرگرفتگی
- هوای داغ، نوشیدنی داغ، لباس گرم
- غذاهای حاوی ادویه زیاد
- کافئین (قهوه، چایی، شکلات، کولا)
- ورزش (به‌خصوص اگر آمادگی آن را نداشته باشید)
- داروها (نیتروگلیسیرین، نیفدیپین، نیاسین، فرانکومایین، کلستیوسن)
- الکل
- خوردن غذای زیاد
- خوردن سریع غذا
- استرس یا هیجان
●درمان گرگرفتگی
اغلب زنان دچار گرگرفتگی خفیف، نیاز به درمان ندارند. اما در مواردی که شخص را آزار می‌دهند، درمان دارویی و طبیعی اغلب به بهبود علائم گرگرفتگی کمک می‌کند.
▪ درمان دارویی
از آنجایی که گرگرفتگی در نتیجه قطع ناگهانی استروژن ایجاد می‌شود، درمان انتخابی، جایگزینی استروژن است که بیش از ۹۵درصد موثر بوده است. با از بین رفتن گرگرفتگی، خصوصا مواردی که در شب رخ می‌دهد، جایگزینی استروژن باعث بهبود کیفیت خواب می‌شود. درمان با استروژن نمی‌تواند موجب بهبود فوری گرگرفتگی شود.
کاهش موارد گرگرفتگی تا دو هفته از شروع درمان ایجاد نمی‌شود و تا ۴ هفته نیز به حداکثر نمی‌رسد. درمان جایگزینی استروژن باعث بهبود دائم گرگرفتگی نمی‌شود چراکه با قطع درمان علائم عود می‌کنند. قرص‌های پیشگیری از بارداری با دوز پایین، نتایج عالی می‌دهد. در زنانی که درمان با استروژن در آنها ممنوع است و یا بیماری قلبی ـ عروقی دارند، موثرترین روش پروژستین‌ها هستند یعنی مدروکسی پروژسترون (۳۰ـ۱۰ میلی‌گرم روزانه خوراکی) یا مژسترول‌استات.
▪ درمان طبیعی
ـ ورزش: ورزش‌کردن موجب کاهش شدت و دفعات علائم گرگرفتگی و تعریق از نوع متوسط تا شدید است. ورزش واقعاً موثر است، حتی اگر دیر بدان پرداخته شود. برای به‌حداقل رساندن علائم کهولت و پیری، فعالیت‌های جسمانی‌تان را افزایش دهید.
ـ تنفس عمیق: روش‌های ریلاکسیشن که بر آرامش روح و روان تاکید دارد، علائم گرگرفتگی را کاهش می‌دهد. محققان معتقدند که خانم‌هایی که نمی‌توانند هورمون استفاده کنند، می‌توانند از این تکنیک بهره‌مند شوند. اساس این تکنیک به این شرح است: در وضعیت راحتی بنشینید، چشمانتان را ببندید و تمام عضلات خود را شل کنید. در حالی که به عبور هوا از میان بینی خود توجه کامل دارید، روی آن تمرکز کرده و به‌آرامی هوا را داخل و خارج کنید (دم و بازدم).
ـ رژیم غذایی: عناصر جذب‌شده از غذاها در ساختمان هورمون‌ها نقش دارند و حذف این عناصر حیاتی از غذاها موجب برهم خوردن تعادل هورمونی بدن می‌شود. خوردن غذاهای فاقد ارزش تغذیه‌ای مانند دسرهای شیرین، قهوه و... مناسب حال خانم‌های یائسه نیست. زیاده‌روی در خوردن مواد شیرین در یائسگی باعث بدتر‌شدن اوضاع است.
ـ هورمون‌‌های گیاهی: برخی گیاهان، غذاها و ادویه‌ها حاوی مواد طبیعی هستند که فیتوهورمون نامیده می‌شوند و به بدن در تولید طبیعی استروژن و پروژسترون کمک می‌کنند. چون این هورمون‌های گیاهی به‌طور سیستمیک عمل می‌کنند، طیف وسیعی از ناراحتی‌ها مثل گرگرفتگی، اختلال قاعدگی و تومورهای فیبروئید را درمان می‌کنند. غذاهایی مثل لوبیا، سویا و یام (yam) باعث تشکیل هورمون‌ها شده و بسیاری از مشکلات یائسگی را برطرف می‌کند.
● دستورالعمل‌های طبیعی برای درمان گرگرفتگی
▪ مرتب و به مقدار متوسط ورزش کنید.
▪ از روش‌های تنفس عمیق یا ریلاکسیشن استفاده نمایید.
عوامل محرک را از زندگی روزمره خود حذف کنید مانند قهوه، الکل، غذاهای اوره‌دار نوشابه‌های داغ با لباس گرم
▪ مقدار قند خونتان باید در یک حد ثابت باشد، بدین منظور:
ـ هر ۵ـ۴ ساعت غذا بخورید. از مصرف زیاد قند و قهوه، چای پررنگ و کاکائو خودداری کنید.
ـ هرگز پرخوری نکنید
حداقل یکی از عناصر زیر را به غذای خود اضافه کنید:
ـ ویتامینE م( IUم۱۲۰۰-م۸۰۰ ) منقسم به ۳ـ۱ روز.
ـ ویتامین C به همراه بیوفلاونوئید
(mgم ۳۰۰۰ ـ۱۰۰۰)
ـ گیاهان شامل جین‌سنگ، ریشه شیرین‌بیان، برمادران، مریم گلی، فلفل بری (این گیاه در ایران به صورت قطره‌های ۳۰ میلی‌لیتری با نام ویتاگنوس (vitagnus) فرموله شده است.

کیست‌های پستان کیسه‌های پر از مایعی هستند که هنگامی تشکیل می‌شوند که غده‌های مولد شیر بزرگ می شوند.
علت بروز این کیست‌ها هنوز کاملا مشخص نشده است، گرچه اعتقاد بر این است که ایجاد آنها ناشی از به هم خوردن تعادل تولید و جذب مایع است.
کیست‌های پستان به خصوص در زنان در میان سنین ۴۰ و ۶۰ شایع هستند.
این کیست‌ها به صورت توده‌هایی در پستان احساس می‌شوند، اما برخی دیگر آنقدر کوچک هستند که تنها با ماموگرافی قابل تشخیص هستند.
اغلب کیست‌های پستانی خوش‌خیم هستند، و معمولا با افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان همراه نیستند.
اما همه کیست‌ها باید بدون تاخیر بوسیله دکتر ارزیابی شوند.

اگر شما مادر باشید و یک بسته قرص ضدبارداری میان وسایل دختر نوجوان‌تان پیدا کنید، چه فکری می‌کنید؟ ولی زود عصبانی نشوید، قرص‌های ضدبارداری فقط برای پیشگیری از حاملگی نیست، گاهی پزشکان متخصص زنان این قرص‌ها را برای بیمارانی که مبتلا به کیست تخمدان هستند نیز تجویز می‌کنند.
از هر دو زن آمریکایی، یک نفر مبتلا به بیماری کیست تخمدان می‌شود که در بیشتر موارد این کیست‌ها بانوان را از جهات دیگر نیز دچار مشکل می‌کنند. چاقی، عضلات و استخوان‌های درشت، رویش مو روی صورت و بدن، خصوصیات مردانه، جوش‌زدن صورت و نامنظم‌شدن عادت ماهیانه از جمله این عوارض هستند.
● شایع و خوش‌خیم
دکتر خشتی، متخصص زنان و زایمان می‌گوید: «کیست‌های تخمدانی، یک بیماری بسیار شایع زنان در سنین جوانی است و اغلب این کیست‌ها خویش‌خیم هستند و بدون نیاز به عمل جراحی بعد از مدتی از بین می‌روند.»
این متخصص زنان می‌افزاید: «این نوع کیست‌های تخمدانی خوش‌خیم در بیشتر موارد علامت خاصی ندارند و بیمار به‌علت دیگری با مراجعه به پزشک و به‌دنبال انجام سونوگرافی متوجه این کیست‌ها می‌شود. بیمارانی که دارای کیست تخمدانی هستند، به علت ترس یا ناآگاهی برای برداشتن این کیست‌ها به عمل جراحی رو می‌آورند و یا گاهی اوقات به علت ناآگاهی پزشک، کیست تخمدانی جراحی می‌شود.»
این متخصص زنان اعتقاد دارد برداشت این کیست‌ها عوارضی در پی دارد و می‌افزاید: «در این‌گونه جراحی‌ها ممکن است اشتباها تمام یا بخشی از تخمدان که تنظیم‌کننده هورمون‌های زنانه است برداشته شود.»
در این صورت فرد باوجودی که بسیار جوان است، دچار یائسگی زودرس می‌شود و یک عضو اصلی بدن را که به‌عنوان یک غده درون‌ریز مهم می‌شناسیم، از دست می‌دهد.
بیشتر کیست‌های تخمدانی در سنین جوانی و در سنین باروری خوش‌خیم هستند و خودبه‌خود از بین می‌روند: «در مواقعی که دل‌درد و تهوع در بیمار مشاهده می‌شود، ممکن است این عوارض ناشی از چرخش کیست و یا پارگی کیست‌ها باشد که در این موارد بایستی عمل جراحی برای برداشتن کیست انجام شود.»
بعضی از کیست‌های تخمدان علامت دارند و بعضی هم بدون علامت‌اند، به‌گونه‌ای که عقب‌افتادن یا نامنظمی دوره‌های ماهیانه می‌تواند ناشی از کیست‌های تخمدانی باشد.
● روی مرز خطر!
اگر شما کیست تخمدان دارید باید منتظر عوارضی نیز باشید. ناباروری، افزایش ابتلا به دیابت، سکته‌ها و حملات قلبی و سرطان رحم از دردسرهای این کیست‌هاست. نتایج مطالعات دانشمندان ایتالیایی نشان می‌دهد مصرف داروی گلوکوفاژ (متمورفین) و رژیم غذایی دارای کربوهیدرات کامل (سبوس و غلات) می‌تواند در درمان این بیماری مفید باشد.
نتایج برخی مطالعات دیگر نشان می‌دهد داروها و رژیمی که برای درمان دیابت استفاده می‌شود و همچنین داروهایی که عمل هورمون مردانه را در زنان از بین می‌برند، از عوارض این بیماری جلوگیری می‌کنند.این بیماری احتمال ابتلا به سرطان رحم را در شما افزایش می‌دهد. بنابراین داروهای ضدبارداری را که دارای هورمون پروژسترون هستند پزشکان برای این بیماران تجویز می‌کنند و توصیه می‌کنند که اگر اضافه وزن دارند وزن اضافه خود را کاهش دهند.
● چرا و چگونه؟
وقتی پزشکتان به شما می‌گوید کیست تخمدان دارید یکی از اولین پرسش‌هایی که در ذهنتان نقش می‌بندد این است که چرا به این بیماری مبتلا شده‌ام؟ علت اولیه پیدایش کیست تخمدان، اختلال در تخمک‌گذاری است که می‌تواند علت این اختلال در خود تخمدان و یا غیرتخمدانی باشد. در این موارد اغلب با درمان دارویی بیماری رفع می‌شود ولی با قطع شدن دارو مجددا عود می‌کند. علت دیگر زیادی هورمون پرولاکتین هورمون محرک تولید شیر در بدن ـ است. این هورمون در اثر بیماری و یا غیر بیماری افزایش می‌یابد. کم‌کاری تیروئید، پرکاری تیروئید و سایر اختلالات هورمونی نیز می‌تواند باعث کیست تخمدانی شود.
‌● زودتر باردار شوید
پزشکان می‌گویند کسانی که کیست خوش‌‌خیم تخمدان دارند، احتمال حاملگی در آنها نسبت به افراد عادی کمتر است. به همین دلیل به آنها توصیه می‌کنند زودتر باردار شوند و بچه‌دار شدن را به سنین آخر باروری موکول نکنند.
در ابتدای بارداری میزان هورمون‌ها در بدن به شدت افزایش می‌یابد و همچنین تغییر ناگهانی میزان هورمون‌ها می‌تواند باعث بروز کیست شود ولی پس از چند ماه با عادت کردن بدن به این تغییرات این کیست‌ها فروکش می‌کنند.
● کیست؛ هرگز
اگر دوست دارید از ابتلا به کیست‌های تخمدانی درامان بمانید باید از آن پیشگیری کنید. اگر قاعدگی نامنظم دارید و یا دارای بیماری‌های زمینه‌ای هستید و یا یکی از افراد خانواده‌تان چنین بیماری دارد باید هر سال برای چکاپ به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. معمولا تا دو سال پس از بلوغ قاعدگی نامنظم است ولی پس از آن در صورت مشاهده نامنظمی به پزشک مراجعه کنید.
● تشخیص زودرس مهم
تشخیص زودهنگام کیست تخمدان اهمیت زیادی دارد. چرا که اگر این بیماری زودهنگام تشخیص داده شود شما از بسیاری از عوارض آن در درازمدت مانند دیابت و بیماری‌های قلبی در امان می‌مانید.
اگر قاعدگی‌های نامنظم و سنگین دارید،‌ اضافه وزن دارید، بدنتان زیاد جوش می‌زند با پزشک‌تان مشورت کنید. پزشک‌تان شما را از نظر بیماری‌های قلبی و هورمونی ارزیابی می‌کند. او ممکن است تاریخچه علایم شما را بگیرد. گاهی سونوگرافی، آزمایش خون و نمونه‌برداری نیز برای تشخیص بیماری شما لازم است.
● درمان را جدی بگیرید
اگر تشخیص داده شد شما کیست تخمدان دارید هر چه زودتر درمان خود را زیر نظر یک متخصص زنان و زایمان آغاز کنید.
درمان این بیماری بستگی به این دارد که دچار چه عوارضی شده‌اید: پرمویی، نازایی، جوش، چاقی. در طولانی‌مدت مهم‌ترین جنبه درمان کنترل خطرات قلبی عروقی مانند چاقی، کلسترول بالا،‌دیابت و فشار خون بالاست. احتمالا پزشک از شما می‌خواهد تا به صورت منظم به او مراجعه کنید تا معاینه شوید و فشار خون و قند خون ناشتا را برای کمک به تصمیمات درمانی‌اش اندازه بگیرید. اگر باردارید و کیست تخمدان دارید و در عین حال اضافه‌وزن هم دارید علائم و نشانه‌های بیشتری را تجربه خواهید کرد. چاقی مقاومت به انسولین را در بدن‌تان بدتر می‌کند.
کاهش وزن می‌تواند سطوح هورمون مردانه و انسولین را کاهش دهد. برای کاهش وزن می‌توانید از یک متخصص تغذیه کمک بخواهید.

شاید شما هم با خانمهای متعددی رو به رو شده باشید که از اختلالات دوره ماهانه شکایت دارند و نمی دانند چه باید بکنند. در این میان حتی برخی از دختران به دلیل بی اطلاعی از اهمیت موضوع آن را با مادرشان نیز در میان نمی گذارند تا چه برسد به مراجعه به پزشک متخصص.
بعضی دیگر از خانمها هم از وجود موهای زائد صورت ناراحتند و نمی دانند برای رفع این مشکل چه باید بکنند؟
برخی به پزشک مراجعه می کنند و برایشان تشخیص کیست تخمدان داده می شود که آنها پیش از دیگران نگرانند ولی باز هم درباره مشکلشان حرفی نمی زنند و چیزی نمی پرسند و...
با توجه به اهمیت این موضوع و ارتباط سلامت تخمدانها با سلامت «زن» ما این مقوله را با دکتر مریم جهان افروز برهانی، جراح و متخصص بیماریهای زنان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی در میان گذاشتیم.
▪ خانم دکتر برهانی با تشکر از اینکه دعوت قدس را برای مصاحبه پذیرفتید با توجه به آمار قابل توجهی که کیست های تخمدان بویژه در دخترخانمها پیدا کرده، لطفاً توضیح دهید کیست تخمدان چیست و آیا خطرناک است؟
ـ من هم سپاسگزارم از سرویس بانوان که به این موضوع به ظاهر ساده ولی بسیار با اهمیت پرداخته اند. اما کیست تخمدان عبارت است از توده های تخمدانی معمولاً خوش خیم که اغلب از نسج تخمدان تولید می شود و در بسیاری از موارد از فولیکول های سطح تخمدان سرچشمه می گیرد. در واقع کیست تخمدان از توده های کیسه مانندی که دارای یک جدار است و مقداری مایع ساده داخل آن جمع شده، تشکیل شده است.
▪ چه عواملی باعث بروز کیست تخمدان می شود؟
ـ علل متفاوتی می تواند باعث بروز این کیست ها شود که اکثراً علت آن عدم تخمک گذاری است، چون فولیکولی که قرار است «تخمک» را ایجاد کند و معمولاً در روز چهاردهم بعد از شروع عادت ماهیانه، پارگی طبیعی پیدا کرده و تخمک را آزاد می کند، این اتفاق در این فرد رخ نمی دهد و با تجمع آب در داخل خود، تبدیل به کیست می شود. گاهی چند تخمک چند کیست تولید می کنند و این عمل تکرار شده، تعداد زیادی کیست کوچک در تخمدانها ایجاد می شود که آنها را به نام تخمدانهای «پلی کیستیک» می شناسیم.
▪ کیست تخمدان چند نوع است؟ آیا همه کیست ها خطرناکند؟
ـ کیست ها انواع مختلف دارند ولی کیست های تخمدان شایع که بیشتر دیده می شود، اکثراً کیست های ساده و همان کیست هایی است که شرح داده شد.
ولی در مواردی این کیست ها می تواند بدخیم و خطرناک باشد که برای تشریح آنها به بحث های پیچیده پزشکی نیاز می باشد.
گاهی هم از محل فولیکول تخمدانی در مرحله دوم سیکل ماهانه که دوره «لوتیئنی» نامیده می شود کیست های لوتیئنی ساخته می شود که آنها نیز به نام کیست «فونکسیونل» شناخته شده و خطرناک نیستند. این کیست ها یا خود به خود و یا بوسیله درمانهای ساده رفع می شوند.
▪ معمولاً بیمارانی که کیست تخمدان دارند، با دارو درمان می شوند؟
ـ همانطور که اشاره شد، کیست هایی که جدار نازک و صاف دارند، ساده هستند و در داخل آنها مایع صاف بدون هیچ گونه نسج اضافی ملاحظه می شود اینها کیست های «فونکسیونل» هستند و اکثراً خود به خود رفع می شوند، پس به درمان خاصی نیاز ندارد. ولی گاهی همین کیست ها، کمی بزرگتر شده و می توانند علایمی مثل درد در زیردل و اختلال در دوره ماهانه بیمار تولید کنند. گاهی هم لکه بینی در این بیماران دیده می شود که با استفاده از قرص های ضدبارداری به راحتی درمان می شوند و با یک سونوگرافی ساده هم تشخیص داده می شوند.
در ضمن تخمدانهای با کیست های متعدد (پلی کیستیک) نسبتاً خوش خیم هستند ولی درمان آنها در بیماران مختلف بر حسب شرایط بیمار نظیر وزن و اینکه ازدواج کرده یا نه و یا بچه می خواهد یا نمی خواهد کاملاً متفاوت است و به بررسی ها و آزمایشهای دقیق تر و مراجعه های متعدد به پزشک نیاز دارد.
▪ خانم دکتر چه کیست هایی به جراحی نیاز دارند؟
ـ در بیماری که کیست تخمدان دارد، اگر علایم غیرعادی رخ دهد، ممکن است کار به جراحی بکشد، مثلاً کیست پاره شود و یا دردهای شکمی و لگنی حاد و علایم خونریزی داخل شکمی پیدا شود، اکثراً کار به جراحی می کشد.
- در بعضی موارد هم ممکن است کیست دچار پیچ خوردگی شود و این پیچ خوردگی ادامه یافته منجر به تحریک پریتون و کیست دچار کم خونی شود. در این صورت نیز اگر علایم با جابجایی و استراحت تغییر نکند و درد و استفراغ ادامه پیدا کند، باید جراحی شود.
- در حالتی که کیست خیلی بزرگ شود و یا آنکه پس از چند دوره درمان طبی به درمان جواب ندهد (باید جراحی شود)
معمولاً تخمدانهای با کیست های متعدد به جراحی نیاز ندارند ولی بیمار باید با دقت تحت نظر باشد و ممکن است سالها به درمان طبی نیاز داشته باشد که بر حسب شرایط سنی، وضعیت کیست ها و شرایط زناشویی و وزن بیمار، درمانها متفاوت خواهد بود.
▪ کیست تخمدان معمولاً چه علایمی ایجاد می کند؟
ـ علایم حاد کیست تخمدان شامل: احساس درد ناگهانی شکم، تهوع و استفراغ، تغییرات نبض، احساس ضعف که ممکن است به علت خونریزی داخلی باشد. بعضی وقتها با خونریزی مختصر پریتون علایم شدت پیدا نمی کند و با استراحت در بیمارستان علایم بهبود پیدا کرده و احتیاج به عمل ندارد.
▪ آیا این کیست ها قابل پیشگیری هستند؟
ـ پیشگیری بدون استفاده از دارو برای کیست تخمدان وجود ندارد فقط تجربه نشان داده که افرادی که از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند، کمتر دچار کیست تخمدان می شوند و در حاملگی و شیردهی نیز به علت مهار فعالیت تخمدان کیست های تخمدان کمتر مشاهده می شود و اگر هم وجود داشته باشد در دوره بارداری و شیردهی خود به خود پس رفت پیدا می کند.
معمولاً خانم هایی که دیر ازدواج می کنند و دیر حامله می شوند، بیشتر در معرض این کیست ها قرار می گیرند، ولی کاملاً نمی توانیم بگوییم که برای جلوگیری از کیست تخمدان قرص ضد بارداری بخورند چون همه خانمها کیست تخمدان پیدا نمی کنند بنابراین توصیه می کنم با مراجعه مرتب سالانه به پزشک متخصص زنان مشاوره و معاینه شوند و هرگاه دردهای مبهم لگنی، لکه بینی و یا بی نظمی در عادت ماهانه پیدا کردند. باید با متخصص زنان مشورت کنند و به موقع سونوگرافی انجام دهند تا در صورت کیست، نوع آن مشخص شود و درمان به روش صحیح صورت گیرد. چون اکثر این کیست ها در صورت تشخیص بموقع با درمان دارویی رفع خواهند شد( استفاده از هورمون ها) و به ندرت کار به جراحی می کشد.
▪ معمولاً دختر خانمهایی که کیست تخمدان دارند، از اینکه در آینده بار دار نشوند، نگران هستند، آیا کیست تخمدان مانع بارداری می شود؟
ـ در تخمدانهای پلی کیستیک با توجه به اینکه کاملاً وضع آندوکرینولوژی زن به هم می خورد و از تخمدانهای کیستیک و بدون تخمک گذاری هورمونهای مردانه ترشح می شود همچنین پرمویی (هیرسوتیسم) و اختلالات شدید دوره ماهانه دیده می شود (مثلاً هر شش ماه یا هر سه تا چهار ماه یکبار پریود می شوند) فرد دچار «الیگومنوره» شدید می شود، در نتیجه با شرایط حاملگی دشوار روبه رو است و به کمک پزشک نیاز دارند.
علاوه بر این افرادی که هنوز ازدواج نکردند، هم نباید رها شوند چون اختلالات و تغییرات هورمونی ایجاد عوارض می کند و حتی می تواند حالتی شبیه دیابت در بیماران ایجاد کند.
▪ در بخشی از صحبتهایتان اشاره به قرصهای ضدبارداری در پیشگیری و درمان کیست تخمدان کردید آیا دختر خانمهایی که به منظور درمان کیست تخمدان از قرصهای ضدبارداری استفاده می کنند، برای بارداری در آینده با مشکلی برخورد نخواهند کرد؟
ـ اثر قرصهای ضدبارداری در عقیم کردن خانمها علمی نیست، مگر اینکه به مدت خیلی طولانی قرص بخورند، به طوری که اندومتر خیلی لاغر شود، ولی هیچ منبعی ننوشته است که قرص ضد بارداری کسی را برای ابد عقیم می کند. ممکن است بارداری را مدتی به تأخیر بیندازد، ولی عقیم و نابارور نمی کند. حتی بعضی خانمها که قرص مصرف می کنند، وقتی آن را قطع می کنند، دچار آمنوره (قطع پریود) می شوند.
توصیه می شود کسانی که قرص مصرف می کنند، قبل از پنج سال دوباره بازنگری کنند و با نظر پزشک معالج قرص را ادامه دهند.
▪ کسانی که کیست تخمدان دارند و تحت درمان هستند، چه نکاتی را باید رعایت کنند؟
ـ خانمهایی که کیست تخمدان دارند و دارو مصرف می کنند، باید از حرکات ورزشی جهشی و کششی، دوومیدانی، شنا، یوگا و نظیر آن پرهیز کنند. در واقع هر کاری که فشار به لگن بیاورد ممنوع است.
پس از دوره درمان هم که پزشک تعیین می کند، دوباره مراجعه کنند تا از درمان کامل خود مطلع شوند و در صورت جواب ندادن درمان و بهبود نیافتن، بررسی های آزمایشگاهی دقیق تر از آنها به عمل آید.
▪ اصولاً خانمها برای اطلاع از وضعیت سلامت خود هر چند وقت یکبار باید به متخصص زنان مراجعه کنند؟
ـ تمام خانمها باید سالی یکبار به متخصص زنان مراجعه کنند و تحت معاینه قرار گیرند. بخصوص پس از سن ۵۰ سالگی که مشکلات خطرناک تخمدانی (سرطانها) شایعتر است و از این سن باید هر شش ماه یکبار حتماً مورد معاینه دقیق قرار گیرند. کلاً برای رفع کیست ها ساده ترین و کم خرج ترین درمان همان قرص های ضد بارداری است ولی بیمار نباید خودسرانه عمل کند، بلکه باید تحت نظر متخصص زنان باشد و فرمهای مقاوم بدرمان را جدی بگیرد. ساده اندیشی هرگز در هیچ مسأله پزشکی مجاز نیست، بخصوص در مورد مسأله تخمدان که عضوی کلیدی است و سلامتی و شادابی و زایندگی زن مستقیماً با آن در ارتباط است.
خانمها باید حساس باشند و مثل یک نگین الماس آن را گرانقیمت بدانند. مشکلات تخمدانی از جنین داخل شکم مادر تا صد سالگی می تواند ظهور کند پس در هر مرحله ای از زندگی حتی در کودکی باید مواظب این عضو حساس باشیم که جانشین ندارد.
▪ خانم دکتر برهانی در پایان گفتگو چنانچه نکته خاصی وجود دارد که مادران در ارتباط با دختر خانمهایشان باید به آن توجه کنند، اشاره بفرمایید.
ـ تمام مادران عزیز اگر دختر خانمی دارند که چاق است، اختلال عادت ماهانه دارد و بخصوص موی اضافی غیرعادی در بدن دارد (هیرسوتیسم) این سه علامت را جدی بگیرند وحتماً با پزشک متخصص زنان مشورت کنند. نکته مهم دیگر اینکه به دختران خود تفهیم کنند که به خاطر سلامتی ازدواج کنند، نه به خاطر اتومبیل و آپارتمان و ویلا چون دیر ازدواج کردن باعث کیست تخمدان، فیبروم رحم، زایمانهای با سزارین، شیردهی ناموفق، آندومتریوز و... می شود. امروز علم می گوید: بهترین تخمک مربوط به سن زیر ۲۴ سال است یعنی بین ۲۰ تا ۲۴ سالگی.

معمولا پس از تولد نوزاد همه خوشحال هستند. اصولا تنها جای بیمارستان که همه می‌خندند بخش زایمان است، اما گاهی مادر نوزاد اصلا نمی‌خندد! شاید گریه هم بکند. افسردگی پس از زایمان مشکلی است که گریبان او را گرفته است.
● افسردگی پس از زایمان
افسردگی پس از زایمان در ۱۵ ــ‌ ۱۰ درصد زنان اتفاق می‌افتد. خستگی، تحریک‌پذیری و اضطراب بارزتر از خلق افسرده هستند. گاهی نشانه‌های ترس بی‌‌مورد نیز ممکن است دیده ‌شود.
احساس‌ غمگینی، ناامیدی‌ و دلتنگی‌، کاهش‌ اشتها و کاهش‌ وزن‌، بی‌انرژی‌ بودن‌؛ خستگی‌، کندی‌ در تکلم‌ و تفکر، بروز مکرر سردرد و دیگر ناراحتی‌های فیزیکی‌، سردرگمی‌ درباره‌ توانایی‌ بهبود زندگی‌ و فقدان‌ پیوند عاطفی‌ بین‌ مادر و کودک ‌از علائمی است که در این بیماری دیده می‌شود. گاهی در افسردگی‌ شدید ممکن‌ است‌ احساسات‌ تهاجمی‌ نسبت‌ به‌ کودک، بی‌اشتهایی‌ یا غذا خوردن‌ اجباری‌، دوری‌ کردن‌ از دیگران‌ یا تمایلات‌ خودکشی‌ دیده شود.
● علت چیست
این احتمال وجود دارد که افسردگی پس از زایمان ناشی از تغییرات هورمونی باشد که‌ بر حالات‌ روحی‌ روانی‌ مادر تأثیرگذار هستند. از سوی دیگر پذیرفتن‌ مسوولیت‌ ۲۴ ساعته‌ مراقبت‌ از یک‌ نوزاد شیرخوار، تطابق‌ عمده‌ای‌ را از نظر روانی‌ و شیوه‌ زندگی‌ در اکثر مادران‌ می‌طلبد، حتی‌ اگر نوزاد فرزند اول‌ نباشد. این‌ استرس‌های‌ فیزیکی‌ و روانی‌ معمولا با استراحت‌ ناکافی‌ تا هنگام‌ ثبات‌ یافتن‌ نیازهای‌ معمول‌ کودک‌ همراه‌ است‌، به همین علت‌ خستگی‌ و افسردگی‌ در مادران‌ امری عادی است. استرس، کمبود خواب‌، تغذیه‌ نامطلوب‌، فقدان‌ حمایت‌ مادر از سوی‌ همسر و سابقه‌ اختلالات‌ روانی قبلی‌ در مادر از جمله عوامل تشدیدکننده این بیماری محسوب می‌شوند.
▪ چند نکته
۱) ایجاد تطابق‌ و پیوند عاطفی‌ نیاز به‌ زمان‌ دارد. مهم این است که مادران‌ نباید از احساسات‌ پیچیده‌ای‌ که در مورد مادر بودن‌ خود دارند احساس‌ گناه‌ کنند.
۲) اگر مادران،‌ کودک‌ را در اتاق‌ جداگانه‌ای‌ بخوابانند، بهتر استراحت‌ خواهند کرد.
۳) مادران‌ می‌توانند برای‌ کارهای‌ روزانه‌ نظیر خرید کردن‌ و مراقبت‌ از کودک‌ در هنگام‌ استراحت‌ خود از خانواده‌ یا دوستان‌ کمک‌ بگیرند.
۴) افرادی که دارای سابقه فامیلی افسردگی یا تجربه افسردگی قبل از زایمان هستند بیشتر مستعد ابتلا به افسردگی پس از زایمان خواهند بود.
۵) روان‌‌درمانی‌ یا مشاوره‌ با متخصص‌ مربوطه‌ در صورت‌ تداوم‌ افسردگی‌ توصیه‌ می‌شود.
۶) وجود افکار و تصمیمات جدی خودکشی در این بیماری (افسردگی) یک فوریت روانپزشکی محسوب می‌شود.
۷) مادر در صورت‌ احساس‌ افسردگی‌ بهتر است‌ احساسات‌ خود را با همسر یا یک‌ دوست‌ در میان‌ بگذارد.
۸) انجام برنامه‌هایی‌ خارج‌ از منزل‌ مانند قدم‌ زدن‌ یا دیدار با دوستان‌ و اقوام‌ برای‌ مادران‌ مفید است‌ و کمک‌ می‌کند تا دچار احساس‌ انزوا نشوند.

حاملگی می تواند موجب وارد شدن فشار بر ناحیه پایین كمر شود. تخمین زده شده است كه بیش از پنجاه تا هشتاد درصد زنان باردار در زمانی از دوره حاملگی به كمر درد مبتلا خواهند شد.
با افزایش تعداد بارداریها شیوع كمر درد افزایش می یابد.
▪ دو فاكتور اصلی را در افزایش شیوع كمر درد در حاملگی دخیل می دانند:
۱) وجود جنین درلگن و قرار گیری آن در جلوی فقرات كمری باعث افزایش قوس كمری شده ، حمایت عضلات شكمی از وضعیت ستون فقرات را كاهش می دهد ، همزمان وزن جنین نیز فشارهای بیومكانیكی بر فقرات را افزایش داده ، مشكل بیمار بیشتر خواهد شد.
۲) هورمون ریلاكسین با كاهش سفتی كلاژنی ، لیگامانهای حمایت كننده مفاصل را شل كرده ، با این مكانیسم موجب افزایش حركات سمفیزپوبیس و ساكروایلیاك و ایجاد درد می شود.
● تنگی كانال نخاع كمری ، علل ، علامت ها و درمان
▪ تظاهرات و علل كمر درد در حاملگی:
۱) كمر درد ناشی از فشارهای مكانیكی روی فقرات كمری.
این حالت می تواند با درد راجعه به پا همراه باشد. این دردها معمولا بعد از پنج ماهگی شروع می شوند و جالب توجه اینكه با نزدیك شدن به انتهای بارداری روبه بهبودمی گذارند.
۲) در هر زن بارداری كه كمر درد مراجعه می كند، باید تشخیص های افتراقی مختلف را مد نظر قرار داد. خصوصا اگر طی سه ماهه اول ایجاد شده باشد پارگی دیسك بین مهره ای یكی از این تشخیص هاست كه به ندرت در طول بارداری اتفاق می افتد.
۳) درد مفصل ساكروایلیاك كه در پایین و خارج باسن، روی مفاصل ساكروایلیاك ایجاد می شود ، بعضا موجب درد راجعه به جلوی ران می گردد.
معمولا این درد شدیدتر و ناتوان كننده تر از درد مكانیكی ناشی از كشش كمری است.این درد معمولا تا آخر بارداری طول می كشد و در برخی موارد تا چند ماه بعد از زایمان هم ادامه می یابد.
● بررسی بیماران:
تست های آزمایشگاهی مختلف انجام می شوند، تصویر برداری با اشعه ایكس طی سه ماهه اول ممنوع است و ترجیح داده می شود كه در زمان های بعدی نیز انجام نشود مگر در صورت ضرورت.
MRI در طول بارداری توصیه نمی شوداما در مواردی كه انجام شده اند عارضه ای گزارش نشده است. اگر مشكل كمر درد بیمار یا درد مفصل ساكروایلیاك با عواقب وخیمی همراه باشد باید فواید و مضرات این بررسیها را سنجیده سپس تصمیم گیری كرد.
● درمان
اساس درمان این بیماران را استراحت مناسب تشكیل می دهد . كمر درد های شدید مشخصا به استراحت مطلق در بستر احتیاج دارند. اغلب كمر دردهای مكانیكی بیماران باكرستهای مخصوص درمان پذیر هستند ، در مشكلات مفصل ساكروایلیاك ، كرستهای مخصوصی كه بیشتر لگن را نگه می داردكمك كننده اندعدم استفاده از كفش های پاشنه بلند ، بلند نكردن اشیاء سنگین و … در این بیماران ارزشمند است.
استامینوفن به عنوان ضد درد می تواند مورد استفاده قرار گیرد امااز استیل سالیسیلیك و دارو های ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)اجتناب می شود.
در صورت نیاز می توان از متوكاربامول استفاده كرد.
مانیپو لاسیون فقرات در زنان باردار اندیكاسیون ندارد.
مشكلات كمری به ندرت باعث نیاز به سقط جنین خواهد شد.
معمولا درد بیماران مبتلا به اختلالات مفصل ساكروایلیاك شدیدتر و مقاوم تر است، در بیماران مبتلابه سندرم های اختلال عصبی (كودااكواینا) و یا به طور شایعتر با درد سیاتیكی شدید و غیر پاسخ دهنده به دوره های طولانی مدت استراحت ما را مجبور به انجام عمل جراحی با بیحسی موضعی و مونیتورینگ جنینی می كند.
● زایمان:
معمولا نیاز به تغییر روشهای معمولی زایمان نیست مگر اینكه بیمار دچار پارگی علامتدار دیسك بین مهره ای شده باشد، در اینگونه موارد سزارین روش انتخابی زایمان است.
پس از زایمان بهتر است تا شش هفته صبر كنیم ، در طول این مدت اغلب كمر درد های مكانیكی بهبود خواهند یافت.
برنامه های ورزشی مرتب قبل از بارداری تا سه ماهه اول می توانند از شدت سندرم های مكانیكی لومبوساكرال بكاهند.
ورزشها را می توان در سه ماهه دوم و سوم نیز ادامه داداما تأثیر كمتری در كنترل علائم دارند .
● پیش آگهی نهایی:
متأسفانه وقوع كمردرددرطول بارداری بدین معنی است كه بایددر بارداری های بعدی منتظركمردردهای زودرس تروشدیدتر باشیم.

● چرا بارداری باعث افزایش احتمال ابتلا به كم خونی می شود؟
در دوران بـارداری نیـاز بدن شـما به آهن به نحو شـگرفی افزایش می یابد. آهن برای تشكیل هموگلوبین (پروتئین موجود در گلبولهای قرمز كه كسیژن را به سایر سلولها می برد) ضروری است. در دوران بارداری میزان خون بدن شما رفته رفته تا ۵۰% حد طبیعی افزایش می یابد. برای اینكه هموگلوبین كافی برای این میزان حجم خون ساخته شود آهن اضافی لازم است. بدن شما مقداری آهن اضافی نیز برای جنین و جفت نیاز دارد.
متاسفانه اكثر خانمها بارداری را بدون ذخائر كافی آهن آغاز می كنند و بنابرین نیاز روز افزون به این عنصر بخصوص در سه ماهه دوم و سوم تامین نخواهد شد. اگر به مرحله ای برسید كه بدنتان آهن كافی برای ساخت هموگلوبین در اختیار نداشته باشد دچار كم خونی خواهید شد.
احتمال ایجاد كم خونی در شریطی نظیر تهوع و استفراغ صبحگاهی، پشت سر گذاشتن دو یا سه بارداری بدون فاصله، بارداری چند قلو، مصرف غذاهای فاقد آهن كافی، و خونریزی زیاد قاعدگی قبل از بارداری، افزایش می یابد.
به همین علت است كه میزان آهن مورد نیاز شما از ۱۸ میلی گرم در روز بالا رفته به ۲۷ میلی گرم در روز می رسد و از آنجایی كه تامین این میزان آهن از طریق رژیم غذایی مشكل است متخصصین توصیه می كنند كه خانمهای باردار روزانه ۳۰ میلی گرم عنصر آهن به عنوان دوز پیشگیری كننده دریافت دارند. بسیاری از مكمل های دوران بارداری حاوی این میزان آهن هستند.
فقر آهن شایعترین علت كم خونی است ولی تنها علت آن نیست. ممكن است در اثر عدم دریافت اسیدفولیك یا ویتامین B۱۲، از دست رفتن حجم وسیعی از خون، و یا در اثر بعضی بیماریهای خاص یا اختلالات ارثی نظیر "كم خونی سلول داسی شكل" نیز كم خونی به وجود آید. درمان كم خونی بستگی به علت ایجاد كننده آن دارد و مصرف آهن، درمان تمام انواع كم خونی ها نیست.
● چطور می توانم بفهمم كه به كم خونی مبتلا شده ام؟
پزشك در اولین معاینه دوران بارداری با كمك آزمایشهای مختلف كم خونی را بررسی می كند. یكی از این آزمایشات (هماتوكریت) درصد گلبولهای قرمز را در پلاسما می‌سنجد. آزمایش دیگر (هموگلوبین) وزن هموگلوبین خون را می سنجد. با این حال با پیشرفت بارداری، احتمال ایجاد كم خونی افزایش می یابد. بنابراین در اواخر سه ماهه دوم یا اوایل سه ماهه سوم باید آزمایش تكرار شود. ممكن است به طور طبیعی هماتوكریت و هموگلوبین تا حدی در نیمه دوم بارداری افت كند. علت ین امر افزایش چشمگیر حجم خون و پلاسما (پلاسما بخش مایع خون است) با سرعتی بیش از افزایش گلبولهای قرمز است ولی این افت نباید شدید باشد.
كم خونی ممكن است بدون علامت باشد بخصوص در موارد خفیف. علائم كم خونی عبارتند از خستگی، تب و سرگیجه. (البته این علائم را بسیاری از خانمهای باردار تجربه می كنند خواه مبتلا به كم خونی باشند یا خیر). همچنین ممكن است شما متوجه رنگ پریدگی شوید (بخصوص در ناخنها، سطح درونی پلك ها و لب ها) و ضربان قلبتان تشدید شده و دچار تپش قلب، تنگی نفس و یا اختلال در تمركز حواس شوید. نهایتاً بعضی از مطالعات نشان داده اند كه بین كم خونی فقر آهن شدید و تمایل زیاد برای خوردن مواد غیر خوركی نظیر یخ، كاغذ و یا گِل (حالتی كه به نام ویار خوانده می شود) ارتباط شدیدی وجود دارد. اگر چنین ویاری دارید آنرا ندیده نگیرید و حتماَ به پزشك اطلاع دهید.
● كم خونی را چطور باید درمان كرد؟
اگر آزمایش نشان دهد كه شما كم خون هستید پزشك برایتان روازنه مكمل محتوی ۶۰ تا ۱۲۰ میلی گرم آهن و یا حتی بیشتر تجویز می‌كند. برای آنكه آهن بهتر در روده جذب شود آهن را با شكم خالی بخورید و میزان كافی آب یا آب پرتقال بنوشید (ویتامین C جذب آهن را تشدید می كند) ولی همراه قرص محتوی آهن شیر ننوشید (كلسیم از جذب آهن جلو گیری می كند).
دقت كنید كه این دوز مربوط به عنصر آهن یا آهن خالص است. بعضی از مكمل ها به جای عنصر آهن یا علاوه بر آن میزان "سولفات آهن" موجود را می نویسند (یكی از املاح آهن). مكملی كه محتوی ۳۲۴ میلی گرم سولفات آهن باشد حدود ۶۰ میلی گرم آهن در اختیار بدن شما قرار می دهد. بعضی دیگر محتوی گلوكونات آهن هستند كه مصرف ۳۰۰ میلی گرم آن به جذب ۳۴ میلی گرم آهن می انجامد.
نكته بسیار مهم آن است كه بخاطر داشته باشید قرصهای محتوی هر نوع آهن را از دسترس كودكان دور نگهدارید. تعداد كودكانی كه همه ساله در اثر مصرف بیش از حد قرصهای آهن می میرند بیش از تعداد كودكانی است كه در اثر مسمومیت با سایر داروها می میرند. در حقیقت تنها یك قرص بالغین كافی است كه یك كودك را دچار مسمومیت داروئی سازد.
● آیا مصرف زیاد آهن عوارض دارد؟
مصرف مقادیر زیاد آهن به صورت قرصهای مكمل می تواند موجب اختلالات گوارشی شود. در كثر موارد مصرف بیش از حد آهن منجر به یبوست می شود كه خود یكی از مشكلات دوران بارداری است. اگر شما از یبوست رنج می برید، آب آلو بنوشید زیرا سیستم گوارشی را به حالت طبیعی برمی‌گرداند (و خود یكی از منابع غنی آهن است). تهوع و به ندرت اسهال از سایر عوارض آهن محسوب می شوند. اگر مصرف آهن شما را دچار تهوع می كند سعی كنید هنگام خواب آنرا مصرف كنید.
اگر عوارض بیش از حد شما را می آزارد، با پزشك خود مشورت كنید. بری اجتناب از مشكلات گوارشی می توانید از دوز هی كم شروع كنید و رفته رفته میزان آن را بالا برده به حد مورد نیاز برسانید و یا دارو را در دوز هی منقسم مصرف كنید. در بعضی خانـم ها عـوارض دارو با مصـرف قرص هیی كه به آهستگی آهن را آزاد می كند كاهش می یابد. و بالاخره اگر مدفوع شما به رنگ سیاه درآمد نگران نشوید. این تغییر كاملاً طبیعی است.
● كم خونی چه خطراتی بری سلامت من و كودك من دارد؟
كودك شما به خوبی می تـواند نیاز آهن خود را برطرف سـازد؛ او سهم خود را قبل از شما برداشت می كند. اگر شما در سه ماهه اول و دوم بارداری به كم خونی مبتلا باشید احتمال آنكه دچار زایمان زودرس شوید یا نوزادتان با وزن كم به دنیا آید بیشتر خواهد شد. بنابراین این امر را جدی بگیرید. اگر فقر آهن بسیار شدید باشد ذخائر آهن نوزاد هنگام تولد پائین خواهد بود و او را در دوران كودكی در معرض خطر كم خونی قرار خواهد داد.
كم خونی فقر آهن به سلامت شما نیز لطمه می زند. انرژی شما كاهش خواهد یافت و بدنتان نخواهد توانست بخوبی با عفونت مبارزه كند. در صورت ابتلا به كم خونی در اواخر بارداری، اگر هنگام زایمان دچار خونریزی شوید احتمال بروز مشكلات جدی بیشتر خواهد بود؛ ممكن است به سرگیجه، افزایش ضربان قلب یا علائم دیگر دچار شوید كه باعث شود یك یا دو روز اضافی در بیمارستان بمانید. حتی ممكن است نیاز به تزریق خون داشته باشید.
● چگونه می‌توان از فقر آن پیشگیری كرد؟
ویتامین های دوران بارداری را به طور منظم مصرف كنید و از رژیم غذایی سالمی كه شامل مقادیر زیاد مواد غنی از آهن باشد پیروی كنید. گوشت قرمز بهترین منبع است. البته خورك مرغ و سایر گوشت ها و حتی صدف دریایی نیز سرشار از آن است.
● احتیاط
برای برطرف ساختن نیاز خود به آهن از جگر استفاده نكنید. در دوران بارداری باید از مصرف جگر خودداری كرد. زیرا حاوی ویتامین A در حدی زیان آور است كه منجر به ناهنجاریهای مادرزادی می شود.
غذاهای غیرگوشتی حاوی آهن عبارتند از لوبیا، كشمش، خرما، آلو، انجیر، زردآلو، سیب‌زمینی (با پوست)، كلم بروكلی، چغندر، سبزیجات دارای برگهای سبز، نانهای سبوس دار، شیرۀ قند سیاه، و غلات غنی شده با آهن. به خاطر داشته باشید كه آهن موجود در منابع حیوانی (آهن به صورت Heme) خیلی راحت تر از آهن موجود در منابع غیرحیوانی جذب می شوند.
● چه چیزی به جذب آهن در بدن كمك می كند؟
خوردن یا نوشیدن مواد سرشار از ویتامین C همزمان با مصرف قرص آهن یا مواد غذایی حاوی عنصر آهن كمك می كند كه جذب این ماده از منابع غیر حیوانی بالا رود. یك لیوان آب پرتقال یا آب گوجه فرنگی، یك مشت پُر توت فرنگی، فلفل شیرین، یا نصف یك عدد گریپ فروت داری میزان كافی ویتامین C بری جذب آهن خواهد بود. گوشت و ماهی (منابع آهن heme كه بهتر جذب میشود) نیز جذب این ماده از منابع غیر حیوانی را بالا می برند. بعنوان مثال قرار دادن یك قطعه گوشت گوساله در یك ظرف محتوی سبزیجات به جذب آهن سبزیجات كمك می كند.
● چه عواملی با جذب آهن تداخل دارند؟
كلسیم با جذب آهن تداخل دارد. بنابرین اكر مكمل هی حاوی كلسیم و یا تركیبات ضد اسید حاوی كلسیم دریافت می كنید دقت كنید كه مصرف آنها با مصرف غذا هی غنی از آهن و یا قرص آهن همزمان نباشد. به همین دلیل نبید قرص آهن را با شیر مصرف كنید زیرا شیر سرشار از كلسیم است. شیر را در فاصله بین دو وعده غذا مصرف كنید. از آنجییكه پلی فنل موجود در چی و قهوه با جذب آهن موجود در مكمل ها و آهن منابع گیاهی تداخل دارد، نباید بطور همزمان مصرف شوند

یکی از رایجترین و قابل علاجترین بیماری مقاربتی باکتریایی است. عامل این بیماری باکتری کلامیدیا تراکوماتیسس است که می تواند گاهی به همراه دیگر بیماریهای مقاربتی مانند سوزاک و سفلیس وجود داشته باشد.
این بیماری متاسفانه در ۲۵ درصد مردان و ۳۰ درصد از زنان بدون علامت واضحی وجود داردبه همین دلیل توصیه می گردد تا افرادی که شریک جنسی مشکوک به بیماری دارند یا با بیش از یک نفر در ارتباط بوده اند حتماً با مراجعه به پزشک مورد بررسی قرار گرفته و درمان شوند.
این باکتری باعث ایجاد عفونت در مدخل رحم زنان می شود و همچنین سبب بیماری در چشم ها ، مجرای خروجی مثانه و مقعد هم در زنان و هم در مردان می گردد.برخی اوقات کلامیدیا سایر نقاط بدن مانند گلو، شش ها و کبد را هم آلوده می کند.
● علائم و عوارض
▪ زنان
معمولاً علائم می توانند در هر زمانی خود را نشان دهند ولی اغلب طی ۱ تا ۳ هفته بعد از ابتلاء به بیماری بروز می کند که عبارتند از:
ـ افزایش ترشحات واژنی
ـ احساس سوزش در هنگام دفع ادرار
ـ درد در هنگام مقاربت
ـ درد در قسمت تحتانی شکم
ـ خونریزی نامنظم دوره قاعدگی
ـ گاهی تورم و و خارش دردناک چشمان
▪ مردان
علائم بیماری در مردان راحتتر قابل تشخیص است هر چند همانطور که گفته شد حدود ۲۵ درصد آنها هیچ علامتی ندارند. این علائم خیلی شبیه به علائم سوزاک می باشند که عبارتند از:
ـ احساس سوزش در هنگام دفع ادرار
ـ ترشح مایعی از پنیس که ممکن است سفید یا شیری رنگ باشد.
ـ وجود درد و حساسیت در بیضه ها
● آزمایشاتی که برای تشخیص کلامیدیا وجود دارد :
▪ هیچکدام از آزمایشات دردناک نیست و بسیار راحت و آسان قابل انجام است.
▪ جهت معاینه دستگاه تناسلی از تکه پنبه یا ابر برای نمونه برداری استفاده می گردد.
▪ نمونه ادرار
▪ معمولاً یک هفته پس از ارسال نمونه ها به آزمایشگاه جواب حاضر می گردد.
● درمان
همانطور که گفته شد درمان این بیماری بسیار با موفقیت و به راحتی با تجویز آنتی بیوتیک در طی حداقل یک هفته قابل درمان است.
▪ نکاتی را که هنگام درمان باید در نظر داشته باشید عبارتند از:
۱) حتماً دوره درمان دارویی را کامل نمایید در غیر این صورت ممکن است بیماری عود کرده و نیاز به درمان مجدد داشته باشد.
۲) تا پایان درمان از مقاربت خودداری کنید.
۳) با پزشک در مورد شریک جنسی خود مشورت نمایید تا در صورت صلاحدید پزشک او نیز مورد بررسی و درمان مناسب قرار گیرد.
۴) پس از پایان دوره درمان مجدداً به پزشک خود مراجعه نمایید تا لز بهبودی کامل اطمینان حاصل نمایید.
● عوارض جانبی
در صورتیکه بیماری مذکور که بسیار راحت و ارزان قابل درمان است به موقع درمان نگردد عوارض بسیار بد و جدی را بدنبال خواهد داشت که از جمله آنها می توان به موارد زیراشاره نمود:
▪ عوارض در زنان
ایجاد التهاب و عفونت در لوله های فالوپ (مجاری که تخمک رابه رحم منتقل می کند) و لگن که می تواند منجر به عقیم شدن در زنان گردد.
ممکن است سبب حاملگی خارج از رحم گردد.
سبب انتقال عفونت به نوزاد گردد(این عفونت در دوران حاملگی نیز به راحتی قابل درمان است).
▪ عوارض در مردان
در مردان عوارض کمتر است ولی گاهی سبب تورم بیضه ها و نهایتاً به عقیمی می انجامد.
● پیشگیری و سرایت
از آنجایی که نحوه سرایت این بیماری عمدتاً از طریق مقاربت می باشد استفاده از کاندوم و یا در صورت شک به وجود بیماری مراجعه به پزشک توصیه می گردد تا از ابتلاء دیگران جلوگیری گردد.
همچنین این بیماری ممکن است از طریق انگشتان به چشمان منتقل گردد که توصیه به رعایت بهداشت فردی در پیشگیری ابتلاء چشمان موثر می باشد.
امکان سرایت از طریق مادر به نوزاد در هنگام زایمان نیز وجود دارد که با پیشگیری و یا اقدام درمانی مناسب قابل پیشگیری می باشد.

همیشه ساختن واكسن برای پیشگیری از ابتلا به سرطان از آرزوهای انسان بوده است. این آرزو تا كنون به حدی دست نیافتنی بوده كه ساختن واكسن سرطان حكم رویایی بسیار شیرین را پیدا كرده است. با تلاش دانشمندان اما این رویا به حقیقت پیوسته و به تازگی برای نوع خاصی از سرطان، واكسن كاملا موثری كشف شده است. چندی پیش این واكسن برای دومین بار در آزمایشات انسانی با موفقیت روبه‌رو شد.‌ واكسن سرطان گردن رحم كه گارداسیل نام دارد بر علیه علت اصلی این سرطان یعنی ویروس پاپیلومای انسانی HPV(‌)، تهیه شده است. این واكسن به تازگی در تحقیقی كه از سوی شركت مرك ترتیب داده شده بود بر روی ۱۲ هزار و ۱۶۷ زن از ۱۳ كشور جهان كه بین ۱۶ تا ۲۳ سال سن داشتند، مورد آزمایش قرار گرفت. البته از آنجایی كه این تحقیق دومین مطالعه‌ای است كه برای آزمایش انسانی این واكسن انجام می شود ، به تحقیق <آینده >۲ معروف شده است. تحقیق اول قبلا بر روی ۲۷۷ زن آزمایش شده بود. بر اساس نتایج مطالعه آینده ۲، گارداسیل، ۱۰۰ درصد در پیشگیری از بروز سرطان گردن رحمی كه در اثر ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد شود، موثر است. همچنین دانشمندان در این تحقیق دریافتند كه اگر این واكسن در سنین پیش از بلوغ به دخترها و بین ۱۰ تا ۱۳ سالگی، تزریق شود، بسیار مفیدتر خواهد بود. بر اساس این تحقیق، گارداسیل در پیشگیری از نوع خاصی ویروس پاپیلومای انسانی، یكی از عوامل ایجادكننده زگیل ناحیه تناسلی، نیز موثر است.‌
سرطان گردن رحم یكی از سرطان های كشنده و متاسفانه شایع زنان است كه در حال حاضر، سالانه جان ۲۷۴ هزار زن را در دنیا می‌گیرد. مهمترین علت ابتلا به این سرطان نوعی ویروس به نام ویروس پاپیلومای انسانی )HPV( است كه علت ۷۰ درصد سرطان‌های گردن رحم، به دلیل آلودگی به آن ایجاد می‌شوند. پیش از كشف این واكسن، بهترین روش پیشگیری از بروز مراحل پیشرفته و غیر قابل علاج این سرطان، تشخیص سریع مراحل اولیه آن بود. دكتر جولیتا پاتنیك، سرپرست برنامه‌های تشخیص زودرس سرطان در وزارت بهداشت انگلستان، در این باره می گوید: <قبل از این تشخیص زودرس (غربالگری) سرطان گردن رحم، بهترین روش پیشگیری از ایت سرطان بود. برای این غربالگری، تمام زنان بالای ۲۵ سال تا ۴۹ سالگی هر ۳ سال یك بار مورد آزمایش قرار گرفته و زنان ۵۰ تا ۶۴ ساله نیز هر ۵ سال یك بار مورد بررسی قرار بگیرند.
در عالم پزشكی نتیجه و اطمینان ۱۰۰ درصد خیلی به ندرت دیده می‌شود كه این یكی از آن موارد نادر است. نتایج مطالعه آینده ۲ آنقدر تكان‌دهنده بوده كه بسیاری از دانشمندان جهان را شوكه كرده است. دكتر مارگارت استنلی، استاد دانشگاه كمبریج، در این باره می‌گوید: <نتایج مطالعه آینده ۲ بسیار مهیج است. چرا كه هم تعداد افراد مورد بررسی در این تحقیق زیاد است و هم نتیجه ۱۰۰درصد اثر بخشی واكسن سرطان رحم.> دكتر پیتر ریگبای، استاد و رئیس موسسه تحقیقات سرطان انگلستان، درحالی كه بسیار هیجان زده است می‌گوید: <سالانه هزاران نفر در دنیا بر اثر ابتلا به سرطان گردن رحم می‌میرند. و این خیلی خوشحال‌كننده است كه می شنویم این امكان وجود دارد كه از تعداد این قربانیان در آینده كاسته شود.> شركت مرك برای اینكه بتواند گارداسیل را وارد بازار كند راه درازی در پیش دارد و ابتدا باید آن را به تایید اداره بین‌المللی غذا و داروی آمریكا FDA(‌) برساند. البته گارداسیل شركت مرك رقیبی دارد به نام سرواریكس كه مسلما كار را برای شركت مرك سخت‌تر خواهد كرد.

دوران یائسگی و پنج سال قبل از شروع آن عوارضی همچون بی خوابی، تغییر حالت روحی، گر گرفتگی، عرق شبانه و.‎.‎. را به همراه دارد. اضافه وزن پنج تا ۲۰ کیلوگرم یکی از عوارض این دوران است که بیش از ۷۵ درصد از زنان به آن دچار می شوند. تغییرات هورمونی مهمترین دلیل تجمع چربی ها، کند شدن متابولیسم بدن و چاقی در این دوره از زندگی است.
زنانی که تجربه یائسگی زودهنگام را در سنین قبل از ۵۰سالگی دارند، بیشتر از دیگران از این مسئله شکایت می کنند.
افزایش هورمون های استرسی که در سال های میانسالی بیشتر اتفاق می افتد، بر اشتها و نوع مصرف مواد غذایی زنان تأثیر گذاشته و در پیدایش چاقی بی تأثیر نیست.
حفظ اندام مناسب و پیشگیری از ابتلا به اضافه وزن، علاوه بر این که خطر ابتلا به بیماری های مختلف از جمله حملات قلبی، دیابت و.‎.‎. را کاهش می دهد، در کاهش عوارض روحی و روانی دوران یائسگی نیز مؤثر است.
تحقیقات نشان می دهد، زنانی که به وزن خود اهمیت می دهند و از اندامی متناسب برخوردار هستند، در دوران یائسگی، بهتر با عوارض آن کنار می آیند و خطر ابتلا به افسردگی و ناامیدی در زندگی آنها به میزان قابل توجهی کاهش پیدا می کند.
باید توجه داشت کاهش وزن در این دوران با سنین دیگر متفاوت است و بهره گیری از رژیم های غذایی لاغری یا انجام تمرینات ورزشی باید تحت نظر پزشک و متخصصین تغذیه انجام شود.
گروهی از زنان با حذف مواد غذایی چرب و شیرین به رژیم های حاوی کربوهیدرات روی می آورند. مصرف کربوهیدرات میزان قند خون را به سرعت افزایش می دهد و ترشح بیش از حد انسولین برای کنترل میزان قند خون باعث تشدید برخی عوارض ناشی از یائسگی مانند گر گرفتگی، تعریق شبانه و تغییر حالات رفتاری در روز می شود.
اختلال در عملکرد غده تیروئید در این دوران شایع است و یکی از نشانه های کم کاری تیروئید، اضافه وزن است. بنابراین توصیه می شود زنان با انجام آزمایشات مربوط به تیروئید، از عملکرد درست این غده آگاه شوند.
▪ انجام تمرینات ورزشی مستمر و سبک یکی از نکاتی است که در پیشگیری از ابتلا به اضافه وزن نقش مهمی دارد. با افزایش سن، احتمال تجمع چربی ها و چاقی بیشتر می شود و در صورتی که تحرک با افزایش سن، زیاد نشود، کالری های دریافتی نمی سوزد و منجر به چاقی می شود.
▪ مصرف میوه و سبزیجات، غلات و مغزها به جای مواد غذایی پرچرب یا کربوهیدرات ها توصیه می شود.
برای تأمین چربی بدن بهتر است از روغن های گیاهی مانند زیتون، روغن هسته انگور یا روغن بادام زمینی استفاده شود.
▪ ویتامین ها و مواد معدنی مانند سلنیوم، روی و امگا سه برای بهبود عملکرد تیروئید مفید است.
دانه کتان و گردو منبع غنی از امگا هستند. همچنین بادام، آووکادو، موز، لبنیات، لوبیا و انواع دانه های گیاهی حاوی تیروسین بوده که در پیشگیری از ابتلا به چاقی و کاهش عوارض ناشی از یائسگی نقش دارند.

زنان پایه‌های اصلی خانواده و محور اساسی سلامت، رشد، پویایی و اعتلای خانواده و جامعه هستند. شاید به همین دلیل بیست و هشتم مهرماه روز سلامت زنان اعلام شده تا زنگ بیداری برای کسانی باشد که همیشه زن را موجودی خستگی‌ناپذیر می‌دانند و معتقدند که زن هیچ‌گاه خسته و بیمار نمی‌شود، ناتوان، دردمند و از کار افتاده یا بازنشسته نمی‌شود و همیشه از او انتظار دارند به همسر و فرزندان رسیدگی کند، رفت و روب و خرید منزل را انجام دهد، از میهمانان پذیرایی کند، بار کمبودهای اقتصادی خانواده را به دوش بکشد و صرفه جویی و قناعت را پیشه کند و سرانجام آنکه برای پر کردن اوقات فراغت اعضای خانواده تلاش کند....
به دلیل نقش حساس «زن» و موقعیت و جایگاه بسیار با اهمیت او در سلامت و سازندگی خانواده و جامعه، مراقبت و توجه به نیازهای جسمی، روانی، اجتماعی و عاطفی و معنوی او نیز از اهمیت خاصی برخوردار است و دقت بیشتری را می‌طلبد.
● زنان و سلامت بارداری
دکتر نیره خادم، متخصص زنان و زایمان و عضو هیأت علمی‌دانشگاه، بارداری و زایمان را بزرگ‌ترین اتفاق زندگی زن دانسته، می‌گوید: «مراقبت‌های تنظیم خانواده، دوران بارداری، مشاوره، تغذیه مناسب در طول بارداری، تزریق واکسن‌های ضروری، تلاش برای رسیدن به آرامش روحی روانی، پرهیز از استرس‌ها، پیشگیری از بارداری پیش از ۱۸ سال و بالای ۳۵ سال، کنترل وضعیت سلامت مادر از سوی پزشک یا مامای دوره دیده، مصرف اسیدفولیک و... برای حفظ سلامت زن لازم و ضروری است.» وی همراهی و مشارکت همسران را در طول دوران بارداری با مادر ضروری دانسته و سلامت مادر و جنین را در گروی همکاری مسوولانه شوهر عنوان می‌کند.
● زنان و یائسگی
دکتر آیتی، متخصص زنان و زایمان اعتقاد دارد که امروزه با توجه به افزایش امید به زندگی در زنان، بیشتر خانم‌ها یک سوم دوران زندگی خود را در دوره یائسگی سپری می‌کنند. به همین دلیل آموزش علایم و عوارض یائسگی، مانند گر گرفتن، بی‌حوصلگی، عصبانیت، اختلالات خلقی، مشکلات ادراری و... به زنان و همسرانشان می‌تواند آثار قابل توجهی بر کاهش میزان افسردگی واضطراب دوران یائسگی داشته باشد. بر اساس تحقیقات، تحصیلات بالا و فعالیت بدنی و تحرک زیاد میزان علایم یائسگی به ویژه گرگرفتگی و علایم ادراری را کاهش می‌دهد و برعکس، مصرف دخانیات موجب افزایش این علایم می‌شود.
● زنان شاغل و سلامت
از آنجا که زنان شاغل در سنگر خانواده نیز باید تمام و کمال به وظایف خود بپردازند و مانند زنان خانه دار به تمام مسوولیت‌های یک کدبانو عمل کنند و با مخاطرات شغلی نیز در محیط کار رو به رو می‌شوند، در یک مطالعه که از سوی کمیته امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر انجام شده میزان افسردگی شدید در زنان شاغل این دانشگاه و مراکز تابعه ۳۳/۷ درصد و افسردگی خفیف ۶۶/۳ درصد گزارش شده است که از جمله مسایل قابل بحث و بررسی است.
● زنان و تغذیه
دکتر ربابه شیخ‌الاسلام، متخصص بهداشت عمومی‌ و اپیدمیولوژی تغذیه و عضو هیأت علمی ‌وزارت بهداشت می‌گوید: «اگر به زن از ابتدای تولد نگاه کنید یک دختر بچه با نیازهای تقریباً یکسان با جنس مذکر متولد می‌شود اما هرچه به سال‌های بلوغ نزدیک می‌شود، نیازهای تغذیه ای متفاوتی در مقایسه با جنین مخالف خود پیدا می‌کند زیرا اوست که بعدها باید زندگی را در وجودش شکل دهد و یک انسان دیگر را در بطن خود بپروراند. آیا می‌دانید که محرومیت‌های تغذیه‌ای و عاطفی این دوران ۹ ماهه چه‌قدر می‌تواند بر زندگی نوزاد و سال‌های آینده او اثرگذار باشد؟ چه قدر می‌تواند بر رشد جسمی ‌و عاطفی و توانمندی‌های ذهنی این موجود که باید آینده را بسازد تأثیر بگذارد؟ مسوولیت این نوازد از همه نظر از تغذیه دوران شیرخوارگی و زمان‌های بحرانی بیماری تا زمانی که او در سفره خانواده تغذیه می‌شود بیشتر با مادر است.
مصرف گوشت و مواد پروتئینی، استفاده از لبنیات به خصوص شیر به اندازه کافی، گنجاندن سبزی و میوه در سبد غذایی و رعایت الگوی مناسب در هرم غذایی برای زنان ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است زیرا «زنجیره اصلی توسعه» هستند و بی‌توجهی به آنان جامعه را به عقب‌افتادگی سوق خواهد داد. آگاهی و سواد تغذیه‌ای زنان که تنظیم سبد و سفره خانواده را به دست دارند، می‌تواند آنها را در انتخاب صحیح مواد غذایی یاری کند. تحقیقات نشان داده، تأثیرپذیری از تبلیغات اغواکننده در مورد غذا، در زنان با سواد کمتر اثرگذار است بنابراین لزوم آموزش تغذیه در مدارس در مقاطع گوناگون و افزایش دانش تغذیه‌ای جامعه و به خصوص زنان می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای سلامت زنان و در نتیجه جامعه داشته باشد.»
و در نهایت اینکه توجه به «سلامت زنان» تنها در نامگذاری یک روز و یا هر چند ماه و چند سالی یک بار، معاینه متخصص زنان و انجام چند آزمایش و سونوگرافی و پاپ اسمیر خلاصه نمی‌شود بلکه شناخت عوامل آسیب زا برای زنان و از بین بردن این عوامل یا دور نگه داشتن آنها از عواملی که می‌تواند سلامت جسمی ‌و روانی آنها را به خطر بیندازد، می‌تواند ما را به این هدف یعنی «سلامت زنان» نزدیک کند.

زنانی كه دور كمر پهن و كلسترول بالایی در دوران یائسگی دارند، به دلیل آسیب دیدگی رگ ها و شریان هایشان بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی قرار می گیرند. تحقیقات نشان داده حتی زنان پیری كه از درمان جایگزینی هورمون استفاده می كنند بیشتر در معرض حمله قلبی و سكته مغزی قرار می گیرند. چرا كه رگ ها وشریانها با بالا رفتن سن سفت تر و محكم تر می شوند. چاقی در ناحیه شكمی سیستم عصبی را كه وظیفه كنترل كار رگ های خونی را برعهده دارند، نیز تحت تأثیر قرار می دهد و باعث سفت شدن رگ ها و شریان ها می شود و چون خانم ها در این سن استروژن (آنتی اكسیدان طبیعی) تولید نمی كنند، بیماری های شریانی در آنها شروع می شود.
«كری مورئو» استاد دانشگاه پزشكی «كلرادو» مطالعاتی بر روی این زنان در سنین بالا انجام داد. او مشاهده كرد كه این خانم ها ۵۶ درصد بیشتر از خانم های جوان دچار بیماری های شریانی هستند. وی یك آنتی اكسیدان قوی كه همانند ویتامین «ث» است و «اسید آسكوربیك» به آنها تزریق كرد و مشاهده كرد كه تا ۲۶ درصد بیماری های شریانی در آنها كاهش پیدا كرد.
بنابراین وی به خانم های سنین ۴۵ تا ۵۵ پیشنهاد می كند تا برای جلوگیری از آسیب سلول ها از روش جایگزینی هورمون استفاده كنند و هورمون استروژن یا اسید آسكوربیك تزریق كنند.
بنابراین زنانی كه در ناحیه شكمی دچار چاقی هستند و صورت گرد و تپلی دارند بیشتر باید مراقب قلبشان باشند.

فیبروئید یا فیبروم رحمی، رشد توده‌‌های خوش‌خیم در دیواره رحم، یکی از بیماری‌های رایج در زنان است
حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد زنان در سنین باروری مبتلا به علائم ناشی از وجود این رشد بافتی غیرسرطانی با قوام لاستیکی در دیواره رحم هستند. تعداد بسیار بیشتری از این زنان با وجود داشتن فیبروئید بدون علامت هستند.
فیبروئید می‌تواند کیفیت زندگی یک زن را به شکل وسیعی تحت تاثیر قرار دهد. برای مثال فیبرویید‌های بسیار بزرگ می‌توانند اندازه رحم را تا حد رحمی که سه ماهه باردار است افزایش دهند و یبوست یا تکرر ادرار را سبب شوند.
فیبروییدها همچنین احتمال ناباروری و زایمان زودرس را زیاد می‌کنند.
شایع‌ترین شکایت در فیبروئیدخونریزی غیرمعمول قاعدگی همراه با دفع لخته است که به آن "منوراژی" می‌گویند. این خونریزی شدید معمولا کم‌خونی فقر آهن را به دنبال دارد.
هیچکس به درستی علت ایجاد فیبروئید را نمی‌داند. ژن‌هایی که رشد سلول‌های عضلانی دیواره رحم را تسریع می‌کنند، می‌توانند در این امر دخیل باشند. ناهنجاری‌های عروق خونی رحم هم می‌تواند عامل موثری به حساب آید. وجود استروژن و پروژسترون می‌تواند به نوعی در این امر دخیل باشد. فیبروئید به ندرت قبل از اولین قاعدگی بروز می‌کند. حاملگی رشد آن را افزایش می‌دهد و با یائسگی شروع به پسرفت می‌‌کند.
تا اواخر سال‌های دهه ۹۰ هیسترکتومی (درآوردن رحم با جراحی) از اولین انتخاب‌های درمانی به شمار می‌رفت. پس از آن روش‌های غیرتهاجمی‌تری برای درمان انواع متفاوت فیبروئید در اختیار قرار گرفت.
فیبروئیدها با توجه به محل بروز آنها تقسیم‌بندی می‌شوند. عموما در یک فرد بیش از یکی از آنها پیدا می‌شود.
شایع‌ترین شکل فییروئید، فیبروئید داخل‌جداری است که در دیواره رحم رشد نموده و گاه خونریزی شدید قاعدگی، تکرر ادرار و در برخی موارد دردهای ناحیه پشت و لگن را سبب می‌گردد.
فیبروئید تحت‌مخاطی نادرترین شکل این عارضه است. این نوع فیبروئید در زیر آندومتر رحم (پوشش داخلی رحم) ‌رشد کرده و می‌تواند به درون حفره رحمی گسترش یابد. این نوع خونریزی شدید قاعدگی را سبب می‌شود و ارتباط تنگاتنگی با نازایی دارد. برخی از فیبروییدها پایه‌دار بوده و بر روی ساقه‌ای سوار هستند.
فیبروییدهای تحت‌صفاقی در جهت خارج از رحم رشد نموده و گاه بر روی یک پایه قرار دارند. این نوع فیبروئید معمولا خونریزی نمی‌دهد، اما می‌توانند تولید فشار نمایند. همچنین به ندرت پیچ خورده و تحلیل رفته یا دردناک می‌شوند.
● رویکردهای درمانی
فیبروییدها اکثرا در یک معاینه بالینی معمول با تصویربرداری برای مقاصد دیگر کشف می‌‌شوند. اگر فیبروئید علامتی نظیر خونریزی شدید، فشار یا درد تولید نکند و منجر به نازایی نشود، معمولا نیازی به درمان نخواهد داشت. در صورت بروز علائم با استفاده از دارو به تنهایی یا همراه با جراحی با کاربرد کم‌تهاجمی‌ترین روش‌ها درمان می‌شود.
اولین مرحله در تعیین شیوه درمان، یک ارزیابی کامل است که به وسیله پزشک متخصص زنان آغاز می‌شود. وی اغلب فیبروئید را در معاینه لگنی احساس می‌کند، اما ممکن است از روش‌های مختلف تصویربرداری برای رسیدن به اطلاعات دقیق‌تر نیز استفاده کند که این امر در برنامه‌ریزی برای درمان نقشی حیاتی دارد. برای مثال سونوگرافی ترانس واژینال (از راه واژن) می‌تواند در اندازه‌گیری فیبروییدهایی که به درون حفره رحم گسترش می‌یابند؛ به کار برود.
افزودن روش تصویربرداری سه‌بعدی به این روش می‌تواند محل دقیق فیبروئید را به ما نشان دهد.
این موضوع مهم است، چرا که فیبروییدهای درون رحمی می‌توانند نازایی ایجاد کنند.
سایر روش‌های بالقوه سودمند تصویربرداری شامل ام.‌آر.‌آی و سونوهیستروگرام هستند. در روش اخیر پس از ورود محلول نمکی به داخل حفره رحم از آن سونوگرافی می‌کنند. همچنین ممکن است پزشک شما درون حفره رحم را با یک ابزار کوچک آندوسکوپی به نام "هیستروسکوپ" مستقیما مشاهده کند.
اگر شما نسبتا جوان هستید و علائم هم شدید نیستند، می‌توانید تا دوران یائسگی که فیبروئیدتان چروکیده می‌‌شود، صبر کنید. در این صورت پزشک به صورت دوره‌ای آن را بررسی خواهد کرد. البته رشد فیبروئید در زنان یائسه غیرمعمول نیست، اما در این زنان با مشاهده هر نوع توده پیش‌رونده باید به فکر سرطان بود و مسئله را با دقت پیگیری کرد.
اگر بروز علائم مانع از آن است که تا زمان یائسگی صبر کنید، می‌توانید از روش‌های جراحی یا دارویی کمک بگیرید. در صورت بروز درد ملایم ممکن است پزشک‌تان مسکن‌های معمولی را تجویز نماید. در صورت کم‌خونی به دلیل خونریزی ممکن است افزایش آهن غذا، مصرف مکمل‌ها یا هر دوی آنها به شما توصیه گردد.
دارویی وجود ندارد که از ایجاد فیبروئید جلوگیری کند و یا عدم بازگشت آن را تضمین کند. اما داروهایی وجود دارند که می‌توانند در کاهش اندازه فیبروئید یا کاهش خونریزی کمک کننده باشند.
● جراحی
در مورد علائم شدیدتر ممکن است نیاز به جراحی باشد. تصمیم شما تا حد زیادی بستگی به این امر دارد که شما دوران باروری را پشت سر گذاشته باشید. چنانچه هنوز در این دوران هستید، شاید ترجیح بدهید تا زمان یائسگی صبر کنید.
● میومکتومی
در این روش تنها فیبروئید خارج می‌‌شود و رحم حفظ می‌شود. این بهترین انتخاب برای زنانی است که تصمیم به بچه‌دار شدن دارند، اگر چه ممکن است نیاز به عمل سزارین پیدا کنند.
بسته به اندازه و نوع فیبروئید و محل آن میومکتومی می‌تواند از طریق برش استاندارد شکم یا از طریق لاپاراسکوپی انجام شود که کمتر تهاجمی است.
در این روش از طریق برش کوچکی بر روی شکم ابزارهای کوچک ویدئویی وارد آن می‌گردند. همچنین می‌توان از روش هیستروسکوپی استفاده کرد که در آن یک هیستروسکوپ مجهز به ابزارهایی برای خروج فیبروئید از راه واژن وارد حفره رحم می‌گردد. جراح برای استفاده از این روش باید آموزش ویژه‌ای دیده باشد. در روش لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی دوران نقاهت کوتاه‌تر از لاپاراتومی بوده و میزان باروری عالی است.
یکی از مضرات میومکتومی احتمال بروز چسبندگی است. در این حالت نوعی بافت ترمیمی در ساختمان‌های لگنی ایجاد شده و آنها را به هم می‌چسباند. مشکل دیگر این است که ممکن است فیبروئیدعود کند، چراکه رحم به طور کامل برداشته نشده است. در ۱۰ تا ۳۳ درصد زنانی که میومکتومی می‌شوند، در طی پنج سال آینده نیاز به جراحی مجدد پیش می‌آید.
● هیسترکتومی
در این روش رحم از طریق برشی بر روی بخش پایینی شکم از راه واژن و یا از طریق لاپاراسکوپی خارج می‌شود.
در این شیوه فیبروئیدو علائم همراه آن به طور کامل حذف می‌گردند. هیسترکتومی روشی بی‌خطر و موثر بوده و عوارض جانبی کمی به همراه دارد. با این وجود در این روش نیاز به بیهوشی عمومی است و دوران نقاهت آن دو تا شش هفته است. زنانی که هیسترکتومی شده‌اند، بیشتر از بقیه به بی‌اختیاری ادراری دچار شده و به طور متوسط دو سال زودتر از دیگران به مرحله یائسگی می‌رسند.
مطالعات نشان می‌دهد که بیشتر زنان از اتخاذ چنین تصمیمی راضی هستند. اما هیسترکتومی پایان قاعدگی و دوران باروری را به همراه دارد. بنابراین نیاز خواهید داشت که از حمایت‌های روانشناختی و دارویی بهره‌مند شوید.
● آمبولی شریان رحمی
آمبولی شریان رحمی که به آمبولی فیبروئید رحمی نیز معروف است، روشی است بسیار کم تهاجم که در آن فیبروئیداز طریق قطع جریان خون آن چروکیده می‌‌شود. این روش از سال‌های اولیه دهه ۱۹۸۰ در درمان خونریزی‌های پس از زایمان و سایر موارد خونریزی رحمی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
پس از سال ۱۹۹۵ از این روش در درمان فیبروئیداستفاده شده و طرفداران زیادی پیدا کرده است. قبل از انجام این اقدام درمانی ابتدا از رحم ترجیحا با روش ام آر آی تصویربرداری می‌شود تا سایر تشخیص‌ها نظیر تومورهای تخمدان کنار گذاشته شوند.
بدین ترتیب اندازه، محل و نوع فیبروئید تعیین می‌شود. در این روش رادیولوژیست یک سوند یا کاتتر را از راه یک برش کوچک در پوست ناحیه کشاله ران وارد شریان رانی می‌کند. کاتتر با راهنمایی اشعه ایکس و ماده حاجب به یکی از دو شریانی که خون‌رسانی به رحم را بر عهده دارند، وارد می‌گردد. این دو شریان به شریان‌های رحمی معروفند.
سپس ذراتی به اندازه شن که از مواد مصنوعی ساخته شده‌اند، به درون شریان رحمی تزریق می‌گردند. این ذرات در رگ‌های تغذیه کننده فیبروئیدتجمع یافته و خونرسانی آن را قطع می‌کنند. این امر در نهایت منجر به چروکیدن فیبروئید می‌‌شود.
هر دو شریان رحمی در یک مرحله با ورود کاتتر قابل درمان هستند.
این روش با بیهوشی موضعی انجام شده و کمتر از یک ساعت به طول می‌انجامد. این تکنیک را می‌توان به صورت سرپایی انجام داد اما معمولا برای پیگیری و کنترل " سندرم پس از آمبولیزاسیون" نیاز به یک شب بستری شدن در بیمارستان دارد.
این سندرم شامل درد لگنی، تهوع، استفراغ ، تب و ناراحتی عمومی است. درد شدید طی ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول پس از انجام این روش شایع بوده و با مسکن‌های خوراکی یا داخل وریدی کنترل می‌شود. برخی زن‌ها تا دو هفته یا چند ماه بعد از ترشحات خونی شکایت دارند.
عوارض جدی نادر بوده و به کمتر از یک‌درصد می‌رسد. نگرانی‌هایی درباره بروز مشکلات تخمدانی به دلیل مهاجرت برخی ذرات وجود دارد. تعداد کمی از زن‌ها از قطع موقت یا حتی دائمی کارکرد تخمدان شکایت می‌کنند.
احتمال این امر پس از سنین ۴۵ سالگی افزایش می‌یابد. در برخی موارد بافت کنده شده، فیبروئید در دهانه رحم گیر می‌افتد که می‌بایست با جراحی خارج گردد.
روش آمبولیزاسیون شریان رحمی برای زنی که نمی‌خواهد یا نمی‌تواند جراحی داشته باشد، مناسب است. این روش عموما برای زنی که پس از درمان قصد حامله شدن دارد توصیه نمی‌گردد، چراکه پس از آمبولیزاسیون شانس بارداری کمتر و عوارض آن بیشتر از میومکتومی خواهد بود.
آمبولیزاسیون برای فیبروییدهای بدون پایه موثرتر است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ۸۵ تا ۹۰ درصد زنان تا سه سال پس از انجام این روش راضی هستند. این روش سریع‌تر از هیسترکتومی بوده و نیاز به زمان کوتاه‌تری برای بستری شدن در بیمارستان دارد.
در ضمن دوران نقاهت آن هم کوتاه‌تر است. کیفیت زندگی در هر دو شیوه مانند هم است. اما پیگیری‌ها نشان داده است که ۲۰ تا ۲۴ درصد زنانی که با روش آمبولیزاسیون درمان می‌شوند، در طول دو سال آینده نیاز به هیسترکتومی یا میومکتومی خواهند داشت.
برخی متخصصین به دنبال روشی هستند که بدون نیاز به تزریق ماده مصنوعی مانع از خونرسانی به فیبروئید شود. در انسداد شریان رحمی با روش لاپاراسکوپی، پزشک یک گیره کوچک را به شریان رحمی وارد می‌کند. در روش دیگری که هیچ نیازی به برش ندارد، جراح از راه واژن وارد شده و یک گیره را در محل قرار می‌دهد. این گیره برای چند ساعت در محل مانده و با ممانعت از خونرسانی، فیبروئید را چروکیده می‌کند. با برداشتن گیره خون مجددا در شریان جریان می‌یابد.
● جراحی با استفاده از امواج ماورای صوت
جراحی با کمک اولتراسونوگرافی با راهنمایی ام‌آر‌آی (MRgFUS) یک روش غیرتهاجمی است که در آن با استفاده از امواج ماورای صوت فیبروئید را حرارت داده و چروکیده می‌کنند.
از ام‌ آر آی برای مشاهده فیبروئید و تغییرات دمایی آن در طی انجام روش مذکور استفاده می‌گردد.
این روش برای کسانی که فیبروئید آنها متعدد یا پایه‌دار بوده و یا در اعماق لگن، پشت روده‌ها یا نزدیک به اعصاب ناحیه ساکروم، در بخش تحتانی ستون فقرات قرار دارد، توصیه نمی‌‌شود.
اگرچه این روش تنها در مورد زنانی تایید شده است که نگران حفظ قدرت باروری خود نیستند، اما پس از انجام آن مواردی از بارداری دیده شده است. این روش به طور گسترده در دسترس نیست و اگر چه در حال حاضر روشی امیدوارکننده به نظر می‌آید، اما این امر هنوز به اثبات نرسیده است.

بیماری لیومیوم كه بیشتر خانم‌ها، آن را با نام فیبروم می‌شناسند، شایع‌ترین تومور خوش‌خیم رحمی است که یك نفر از هر پنج زن را در سنین باروری مبتلا می‌کند. فیبروم، رایج‌ترین غده توپر لگنی در زنان است و پزشکان به خاطر شیوع زیاد آن در میان زنان، آشنایی درست و دقیق با این بیماری را به تمام خانم‌ها (به ویژه خانم‌های ۴۰ سال به بالا) توصیه می‌کنند.
● فیبروم چیست؟
فیبروم‌، یک تومور توپر و كروی است که اندازه‌اش بسیار متغیر است، به طوری که ممکن است از اندازه‌های میكروسكوپی (كوچك‌تر از یک ارزن) تا اندازه‌های بسیار بزرگ (بزرگ‌تر از یک گریپ‌فروت) دیده ‌شود. این تومور معمولاً در حول‌وحوش ۴۰ سالگی، سروکله‌اش در رحمِ بعضی خانم‌ها پیدا می‌شود. فیبروم ممكن است رشدی سریع یا بسیار كند و تدریجی داشته باشد. این احتمال نیز وجود دارد که یك خانم در یك زمان واحد، همزمان چند فیبروم داشته باشد. این تومور‌های خوش‌خیم در بیشتر موارد، علامتی ندارند و هیچ نیازی هم به درمان ندارند، ولی باید توسط پزشك كنترل شوند.
● فیبروم كجاست؟
برای تعیین جایگاه فیبروم، ضرورت دارد که ابتدا با کلیتِ ساختاری رحم آشنا شوید. رحم از سه لایه متفاوت تشكیل شده است:
۱) لایه نازک داخلی
۲) بخش میانی یا لایه عضلانی
۳) لایه نازك خارجی
فیبروم در بیشتر موارد، در بخش عضلانی رحم به وجود می‌آید و البته در صورت رشد، ممکن است به نواحی دیگر رحم نیز گسترش پیدا ‌کند. در موارد نادری، رشد شدید و سریع فیبروم باعث می‌شود که این تومور به نواحی خارج از رحم نیز گسترش ‌یابد. برخی از انواع این تومورها، به سمت داخل حفره رحمی رشد می‌كنند و برخی دیگر نیز که در دهانه رحم یا در لوله‌های رحمی قرار دارند، مشكلات خاص خودشان را به بار می‌آورند. بی‌خطرترین نوع فیبروم از لحاظ جایگیری، فیبروم زیرصفاقی است.
● نشانه‌هایش چیست؟
بیشتر فیبروم‌ها علامت یا نشانه خاصی ندارند و در صورت علامت‌دار بودن نیز، علایم بالینی این تومورها، بر حسب اندازه و جایگاهشان، متفاوت است. مثلاً فیبرومی كه در پایین یا بالای ساختمان رحم قرار گرفته باشد، معمولاً باعث می‌شود که بیمار با شكایت خونریزی مراجعه كند. اما گهگاه ممکن است علایم دیگری نظیر درد و احساس سنگینی و فشار در پایین شكم نیز وجود داشته باشد.
اختلالات خونریزی اغلب به صورت افزایش مدت و میزان خونریزی، یا به صورت لكه‌بینی بین دو خونریزی ماهانه گزارش می‌شود. به این ترتیب، بیمار ممكن است قاعدگی‌های طولانی، شدید و دردناكی داشته باشد و شكل طبیعی عادت ماهانه‌اش را از دست بدهد. اما فیبروم‌های زیرصفاقی معمولاً هیچ خونریزی ایجاد نمی‌كنند و در صورتی که اندازه‌شان خیلی بزرگ شود، تنها منجر به احساس سنگینی و فشار در زیر شكم می‌شوند. این فیبروم‌ها می‌توانند در صورت فشار به اعضای مجاور خود، منجر به تكرر ادرار یا یبوست شوند. این تومورها در برخی موارد باعث دردهای مزمن لگنی می‌شوند و گاهی درد قاعدگی، برجسته‌ترین علامت این تومورها است. فیبروم‌ها به ندرت ممکن است به نازایی منجر شوند.
● فیبروم ارثی است؟
تحقیقات متعددی نشان داده است که ژنتیك هم نقش بسزایی در ابتلا به این تومور دارد؛ به طوری كه اغلب این بیماران، سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را در پرونده پزشکی‌شان ذكر می‌كنند. اما جز ژنتیک، عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری و رشد فیبروم‌ها دخیلند.
● فیبروم و هورمون‌
شواهدی در دست است که نشان می‌دهد ایجاد و رشد فیبروم‌ها، وابسته به یكی از هورمون‌های جنسی موسوم به استروژن است. این هورمون جنسی، از تخمدان ترشح می‌شود و به دلیل ترشح ماهانه‌اش در خانم‌ها، هر رحمی را كه حساس باشد، در معرض ایجاد یا رشد این توده قرار می‌دهد. در خانم‌هایی كه مبتلا به بیماری تخمدان‌ِ پر از کیست (PCO) هستند یا هورمون جنسی مردانه‌شان (كه در زنان هم به مقدار كمی ترشح می‌شود) به همراه استروژن، در تمام دوره ماهانه‌شان به طور یكنواختی بالا است، احتمال تشكیل این توده‌های خوش‌خیم بیشتر است. همچنین در افرادی که رنگ پوستشان تیره است، فیبروم‌ها بیشتر دیده می‌شوند.
● فیبروم و بارداری
اگر محل قرارگیری فیبروم مانع از انتقال تخمك و اسپرم شود، ممکن است مشكلاتی را در باروری به وجود آورد؛ مثلاً استقرار این تومور در دهانه رحم یا لوله‌های رحمی و همچنین استقرار نامناسب آن در حفره رحمی می‌تواند منجر به سقط یا نازایی شود. از طرفی در دوران بارداری نیز به دلیل افزایش هورمون استروژن، اندازه این غده‌ها افزایش پیدا می‌كند و این امر، مشكلاتی را برای زایمان (چه طبیعی، چه سزارین) ایجاد می‌نماید.
● فیبروم و یائسگی
همان‌طور كه گفته شد، رشد فیبروم وابسته به هورمون استروژن است. از آن‌جا که در سنین نزدیك به یائسگی و پس از آن، سطح هورمون استروژن در بدن زنان كاهش پیدا می‌کند، وقتی خانم‌ها پا به این سنین می‌گذارند، حجم فیبروم‌هایشان كوچك‌تر می‌‌شود و در پاره‌ای موارد نیز این توده‌ها به طور خودبه‌خودی از بین می‌روند.
● فیبروم و كم‌خونی
فیبروم‌ها در برخی موارد می‌توانند خونریزی‌های شدیدی ایجاد كنند كه زمینه را برای بروز کم‌خونی مهیا می‌کند. گاهی نیز به علت این‌كه بیمار، دیر به پزشك مراجعه می‌کند، خونریزی ناشی از فیبروم باعث كم‌خونی شده و فرد را دچار عوارض ثانویه حاصل از این بیماری می‌کند؛ عوارضی از قبیل رنگ‌پریدگی زودرس، ضعف، بی‌حالی، بی‌خوابی، كم‌خوابی، عصبانیت، تحریك‌پذیری و تعریق بیش از حد. در موارد شدید، بیمار با كمترین فعالیتی دچار تپش قلب می‌شود و نفس كم می‌آورد. در این موارد، معمولاً پزشكان در حالی که به دنبال علت كم‌خونی می‌گردند، به طور اتفاقی متوجه حضور فیبروم در رحم بیمار می‌شوند.
● فیبروم در تور تشخیص پزشکان
فیبروم‌ها معمولاً با معاینات پزشكی تشخیص داده می‌شوند و پزشكان معمولاً پس از معاینه کامل لگن، فیبروم را تشخیص می‌دهند. در مواردی هم طی بررسی‌های پاراکلینیک (مثلاً از طریق سونوگرافی) این تومورها کشف می‌شوند. سونوگرافی به خوبی می‌تواند این تومورها را نشان دهد. در برخی موارد نیز برای تشخیص دقیق محل و اندازه فیبروم از MRI كمك گرفته می‌شود. هیستروسكوپی نیز روش دیگری برای تشخیص فیبروم است. در این روش، وسیله‌ای از طریق دهانه رحم، وارد رحم می‌شود و از این طریق، فیبروم به تشخیص می‌رسد.
● کی مجبوریم جراحی کنیم؟
متخصصان زنان و زایمان بر این باورند که در صورت بروز موارد شش‌گانه زیر، نیاز به جراحی وجود خواهد داشت:
۱) خونریزی غیر طبیعی و كم‌خونی ناشی از آن
۲) درد مزمن همراه با احساس فشار و درد آزاردهنده
۳) درد ناگهانی ناشی از پیچ خوردن فیبروم
۴) وجود علایم ادراری، مانند آسیب یا گشاد شدن مجاری ادراری (ناشی از فیبروم)
۵) بزرگی بیش از حد رحم، به همراه علایم فشاری بر ساختمان‌های مجاور، همراه با احساس ناراحتی
۶) بزرگی سریع رحم طی سال‌های پیش از یائسگی یا هرگونه افزایش اندازه رحم در دوران پس از یائسگی
● پیشگیری از فیبروم
توصیه می‌شود زنانی که احتمال ابتلایشان به این بیماری بیشتر است، هر ۶ ماه یك‌بار برای چک‌آپ به پزشك متخصص مراجعه كنند. آن‌ها همچنین می‌توانند با انجام سونوگرافی‌های مداوم، تحت كنترل باشند. پیشگیری از این لحاظ اهمیت دارد كه تومورهای فیبرومی در نیم درصد موارد ممکن است بدخیم شوند و از طرف دیگر، خانم‌هایی كه سابقه فیبروم داشته‌اند نیز لازم است تحت نظر باشند، چراکه در ۱۰ درصد موارد، احتمال عود فیبروم وجود دارد.
● فیبروم و بدخیمی
درصد بسیار كمی از فیبروم‌ها بدخیم هستند یا این‌که ممکن است در آینده به یک تومور بدخیم تبدیل شوند. نوع بدخیم این تومور، لیومیوم ساركوما است. در این‌كه فیبروم‌ها بعداً بدخیم می‌شوند یا این‌كه بعضی فیبروم‌ها از ابتدا بدخیم هستند، هنوز بین پزشكان اختلاف نظر وجود دارد. اما بیشتر محققان بر این باورند كه لیومیوم ساركوما از ابتدا یك تومور جداگانه است که خاصیت بدخیمی دارد. لیومیوم ساركوما به بافت‌ها و اعضای مجاور رحم حمله‌ور و از راه جریان خون و لنف، در تمام نقاط بدن منتشر می‌شود. این تومور بدخیم معمولاً به استخوان‌ها، ریه‌ها و كبد نیز دست‌اندازی می‌کند.متخصصان زنان و زایمان بر این باورند که اساساً خونریزی‌های دوران یائسگی را نباید ساده تلقی کرد.
آن‌ها می‌گویند علایم زیر ممكن است با شروع سرطان رحم همراه باشند: خونریزی و ترشح غیر عادی، به‌خصوص بعد از سن یائسگی بروز اختلال یا درد هنگام ادرار كردن مقاربت دردناك درد در ناحیه لگن
البته این نکته را هم نباید از قلم انداخت که اگرچه علایم فوق‌الذکر ممكن است مربوط به سرطان رحم باشد، ولی اغلب اوقات این علایم هیچ ارتباطی با سرطان ندارد. با وجود این، توصیه می‌شود که اگر خانمی دچار یكی از علایم فوق شد، ‌هرچه ‌زودتر به پزشك مراجعه كند تا پزشك با انجام معاینه و آزمایش‌های لازم، مشکل او را تشخیص داده و برای درمان اقدام کند.

پزشكان بریتانیایی اعلام كردند: فواید برجسته و مهمی كه تغذیه نوزاد با شیر مادر به همراه دارد، بسیار سریع و از همان روز نخست تولد نصیب نوزاد می شود.
به گزارش خبرگزاری بی بی سی، با وجود شناسایی و اعلام فواید فراوان شیر مادر برای نوزادان، بسیاری از مادران هنوز از آگاهی لازم در این زمینه برخوردار نیستند.
بر اساس این گزارش، تغذیه كودكان به این روش حتی می تواند فواید بزرگی برای مادران به همراه آورد؛ به طوری كه آنان می توانند با تغذیه نوزاد به وسیله شیر خود، احتمال ابتلای خویش به تحلیل استخوان و نیز سرطان تخمدان را به طور قابل توجهی كاهش دهند.
به گفته پزشكان، تأثیر مثبت این روش تغذیه برای مادر و نوزاد، از همان نخستین مرحله شیردهی ظهور می یابد و تداوم این روند، نقش مهمی در سلامت مادر و نوزاد بر جای می گذارد.
همانطور كه نتایج آزمایش ها نشان می دهد، شیر مادر سبب تقویت سیستم ایمنی بدن كودك می شود و این امر، در حفظ سلامتی كودك بسیار مهم است.
آمارگیری های انجام شده در انگلستان نشان می دهد ۷۹ درصد مردان خواستار تغذیه فرزند خود با شیر مادر هستند و معتقدند این شیوه تغذیه می تواند در سلامت كودكان و افزایش مقاوت بدن آنان بسیار مفید و مؤثر باشد.
بریتانیا در میان كشورهایی در قاره اروپا قرار دارد كه از كمترین نرخ تغذیه با شیر مادر برخوردارند؛ به طوری كه یك سوم زنان انگلیس و ولز هرگز تلاشی در این زمینه انجام نمی دهند و در كشور سوئد نیز فقط ۲ درصد مادران با شیر خود، نوزادان خویش را تغذیه می كنند.

برای پیشگیری و درمان فقر آهن در زنان غیرباردار، باید تمام زنان ۱۵ تا ۲۵ سال از لحاظ ابتلا به آنمی فقر آهن غربالگری شوند...
در صورتی که فاکتورهای خطر ابتلا به کم‌خونی فقر آهن در زنی وجود ندارد، پس از این سنین نیز باید هر ۵ تا ۱۰ سال یک‌بار غربالگری مجدد انجام شود، اما اگر در زنی فاکتورهای خطرساز ابتلا به آنمی فقر آهن نظیر اهدای مکرر خون، حاملگی‌های مکرر، از دست رفتن حجم زیاد خون طی قاعدگی‌ها، فقر و مهاجرت اخیر وجود دارند، فواصل غربالگری باید کوتاه‌تر شود.
بیشتر زنان نیازی به استفاده از مکمل‌های آهن ندارند، اما در افرادی که تصمیم به بارداری در آینده نزدیک دارند یا فاکتورهای خطرساز ابتلا به فقرآهن وجود دارد، تجویز آهن – فولات با دوزاژ ۴/۰ میلی‌گرم در روز فولات و آهن به میزان ۳۰ میلی‌گرم در روز، توصیه می‌شود. مکمل‌های آهن بهتر است بین وعده‌های غذایی یا پیش از خواب مصرف شوند.

زنان بارداری كه در فعالیت‌های پرتحرك شركت دارند و یا بارهای سنگین را بلند می‌كنند و یا مدت‌های طولانی به حالت ایستاده به كار می‌پردازند ممكن است هنگام زایمان كودك آنان دچار كم وزنی غیر طبیعی باشد.پس از سه سال مطالعه بر روی پانصد زن باردار نتیجه گیری شده است كه مهم ترین عاملی كه منجر به كم وزنی غیر طبیعی نوزاد در هنگام تولد می‌شود فعالیت بیش از حد مادر است.
پس از مطالعه بر روی كلیه عواملی كه ممكن است به كم وزنی نوزاد منجر شوند از جمله سیگار، مواد مخدر و ...، ایستادن بیش از حد مادر، برداشتن بارهای سنگین عامل اصلی كم وزنی غیر طبیعی در نوزادان است.
خطر این عوامل در سه ماهه دوم بارداری بیشتر متوجه نوزاد است چرا كه در این مدت جنین بیشترین میزان رشد را دارد و در سه ماه دوم باردای، بهداشت و سلامت مادر بیش از هر زمانی حایز اهیمت است و در این مدت مادران باردار باید مرتبا دست از كار كشیده و در خوردن به موقع غذا سستی نكنند.

نتایج تازه ترین تحقیقات دانشمندان انگلیسی حاكی است بسیاری از زنان به سبب عشق و علاقه ای كه به نزدیكان و عزیزان خود دارند، سلامتی خود را به شدت به خطر می اندازند.
بررسی های انجام شده از سوی كارشناسان بنیاد قلب بریتانیا بر روی یك هزار و ۱۵۴ زن، نشان داد دو سوم آنان بیش از آن كه نگران سلامتی خود باشند، به حفظ سلامتی خانواده خویش اهمیت می دهند و یك پنجم از آنها نیز به هیچ وجه نگران و مراقب سلامتی خود نیستند.
روانشناسان بر این باورند كه این نوع رفتار، در واقع به عنوان یك صفت رفتاری مهم در تاریخ تكاملی بشر نقش ایفا كرده است.
به گفته دانشمندان، چنین رفتار فداكارانه ای سبب افزایش اطمینان از این نكته می شود كه ژن های انسان با موفقیت از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.
از دیدگاه تكاملی، مادران و پدران سرمایه گذاری «سنگینی» در فرزندان خود می كنند؛ به طوری كه آنها ژن های خویش را در بدن فرزندان به امانت می گذارند تا این ژن ها با پایان یافتن یك نسل، از بین نرود.
شماری از دانشمندان و تكامل دانان معاصر، این رفتار را نه یك رفتار فداكارانه، بلكه نوعی خودخواهی ژنی می دانند؛ خودخواهی كه سبب می شود والدین از خود بگذرند تا ژن های آنان در فرزندان یا خویشاوندان نزدیك، به نسل بعدی منتقل شود و در طول زمان بقا یابد.

یكی از مشكلات زنان باردار كه اغلب توجه چندانی به آن نمی شود، بی خوابی است كه معمولاً از ماه پنجم شروع و در مراحل مختلفی بروز می كند. بی خوابی در ماه های اول نیز به دلیل تغییرات هورمونی دیده می شود ولی روند طولانی ندارد.بزرگ شدن شكم، افزایش حركات جنین، درد ناحیه كمر، تنگی نفس و گرفتگی عضلات پا در سه ماهه سوم از مهم ترین عوامل بی خوابی به شمار می روند. این موارد، اجازه خواب آرام و راحت را گرفته و فرد را به تحمل بیداری مجبور می سازد.توصیه پزشكان به زنان باردار برای داشتن خواب خوب این است كه به پهلو خوابیده و پا را به سمت شكم آورده و زیر شكم خود دو بالشتك كوچك قرار دهند.جدا از عوامل فوق، كمبود های تغذیه ای نیز تاثیر مستقیمی بر بروز بی خوابی می گذارند. ناخوابی در حاملگی بارز ترین علامت كمبود كلسیم، پتاسیم و فسفر در بدن است. افزودن غذاهای سرشار از تركیبات فوق نقش مهمی در رفع بی خوابی خواهد داشت.
زنان باردار بایستی نیاز روزانه خود به كلسیم را از طریق مصرف كافی لبنیات، سبزیجات دارای برگ سبز مثل انواع كلم و اسفناج تامین نمایند. پتاسیم لازم را نیز می توانند از منابعی نظیر موز، اسفناج، آرد سویا، لوبیا سفید و عدس دریافت كنند.فسفر نیز در بیشتر منابع حیوانی یافت می شود. گوشت گاو و گوسفند، مرغ، ماهی،لبنیات، تخم مرغ و حبوبات به ویژه عدس منبع غنی از فسفر می باشند. از آنجا كه بی خوابی رابطه مستقیمی با سلامت روانی مادر دارد، به خانم های باردار توصیه می شود برای رفع این معضل بهداشتی به موارد زیر توجه نمایند.
۱- هرشب سرساعت معینی به رختخواب بروید تا ساعت بیولوژیك بدنتان به آن زمان عادت كند.۲- قبل از رفتن به رختخواب یك لیوان شیر گرم بنوشید و از خوردن غذاهای سنگین، پرچرب و حجیم خودداری نمائید. نوشیدنی های كافئین دار را به حداقل برسانید.۴- در انتخاب تشك دقت كنید كه نه زیاد سخت و نه خیلی نرم باشد. تشك مناسب از میزان درد ناحیه كمر می كاهد.۵- اگر خوابتان نبرد، زیاد در رختخواب نمانید، بلند شوید و به فعالیت های دلخواه بپردازید. موسیقی گوش دهید یا فیلم مورد علاقه تان را ببینید. خواندن كتاب به خوب خوابیدن شما كمك می كند. قدم زدن در هوای آزاد هم می تواند در رفع بی خوابی شما موثر باشد.

تبعیض:
بررسی های انجام شده نشان می دهد كه تبعیض در خانواده و توجه بیشتر والدین به برخی از فرزندان و توجه كمتر نسبت به برخی دیگر سبب ایجاد عقدهٔ كهتری و احساس نفرت و بدبینی در كودك می شود . به قول ویتریج گروبرگ ولف همچشمی و رقابت موجود در خانواده ، تاثیر مخرب فراوانی در روحیه كودكان به جا می گذارد و موجب می شود كودك خود را با برادران و خواهران دیگر مقایسه كرده و بر اثر محبت بیشتر والدین در حق آنان احساس كهتری نماید .
خشونت:
رفتار خشونت آمیز خانواده پیامدهای نامناسبی در تربیت كودكان بر جای خواه گذاشت رالف .هـ . اومجان خانواده های پرخاشگر را علت اصلی انحراف و ناسازگاری كودكان می داند . به عقیده پاره ای از روان شناسان و كارشناسان آمریكایی ، ریشه اصلی جنایات و خشونت ها در جامعه ، اعمال خشونت و تنبیهات بدنی است كه والدین در مورد فرزندان اعمال می دارند و این باعث ایجاد عقده های روانی در آنان می شود .
ننری و لوسی:
لوس بار آوردن كودك ، به ویژه هنگامی كه یگانه فرزند باشد ، باعث بدبختی او خواهد شد . دكتر اوستاس چو به این نتیجه رسیده است كه محبت بیش از اندازه همان اثر و نتیجه بد را دارد كه بی مهری و بی توجهی .
سن والدین:
پدر و مادر خیلی مسن . فاقد واكنش ها و اعمال انعكاسی ضروری است و نمی توانند وظایفی را كه از نظر تربیت فرزند بر عهده دارند به خوبی انجام دهند و او را برای یك زندگی سالم و پایبند بهمقررات و ارزشهای اجتماعی بار آورند .
عقب ماندگی خانوادگی:
خانواده های ایستا و یا خانواده هایی كه سیر قهقرایی طی می كنند . فرزندان خود را بدبین ، غیر اجتماعی و بالاخره عصیانگر بار می آورند . خانواده هایی كه با زمان پیش نمی روند و انتظار دارند فرزند انان نیز با راه و رسم قدیمی و كهنه زندگی را ادامه دهند ، موجبات ناسازگاری روانی فرزندان با جامعه را فراهم می آورند . به قول هابس بسیاری از كودكان پریشان حال و آشفته ، از خانواده هایی هستند كه از زندگی اجتماعی مجزا و بیگانه اند . به نظر وی ، كودك و خانواده وی می باید فعالانه در امور اجتماعی سهمی باشند .
یتیمی :
یتیمی ، چه ناشی از مرگ پدر باشد یا مادر ، یكی از مهمترین علل در بدری ، ناكامی ، ولگردی ، عقب افتادگی در مدرسه و اجتماع و ارتكاب بزه و تبهكاری و دیگر بیماری های روانی است . كودك یتیم در رابطه با تغییر مسكن ، زناشویی دوباره پدر و مادر و نیز ناپدری و نامادری مشكلات جدیدی می یابد . رفتار نامساعد ناپدری و یا نامادری نسبت به كودكان خردسال موجب ناكامی های عاطفی ، سرگردانی و غیره می شود و غالبا ستیزه جویی را در پی دارد . كودك در چنین شرایط نامساعدی نمیتواند به تثبیت های انفعالی پایدار و پردوام ، بر اساس الگوهایی كه درمحیط او وجود دارند نائل آید .
طلاق و كشمكش خانوادگی:
گسستگی خانواده تاثیری مسلم و قطعی در بروز رفتار ضد اجتماعی در كودكان دارد ت. بولبن معتقد است جدایی كودك از والدین ، بخصوص مادر ، موجب عدم توانایی در برقراری رابطه عاطفی سالم و صحیح به هنگام می شود بلوغ دكتر هویر روان شناس معاصر و پزشك بیماری های روانی ، پس از بررسی های آماری ده كشور اروپایی مدعی شده است كه ۸۸ درصد اطفالی كه مرتكب گناه می شوند ، از خانواده های گسسته هستند . این دانشمند با تحقیقات خود نشان میدهد نزدیك به ۸۰ـ۹۰ درصد كودكان منحرف یا مجرم از خانواده هایی هستند كه وضعی مغشوش و نابسامان داشته اند و شیرازه آنها از هم گسیخته شده است . طلاق و گسیخته شدن خانواده ، حتی بیش از نزاع موقتی میان زن و شوهر موجب ناراحتی اطفال و بزهكاری آنان می شود و از علل استثنایی ارتكاب جرم به شمار می آید . در كشور ما ، طبق آماری كه پیش از سال ۱۳۵۳ تهیه شده ، بیش از ۶۵% كودكان كانون اصلاح و تربیت اطفال بودندكه با پدر و مادر خود اختلاف نظرها و تضادهای فكری و ذهنی داشته اند و این اختلاف ها انگیزه عصیان آنان شده است .
طبق آمار ، در سال ۱۳۴۷ تعداد طلاق در ایران ۱۶۰۷۴ فقره بوده است كه از این لحاظ در ردیف چهارم ، پس از آمریكا و مصر و دانمارك ، قرار دارد .
آدلر معتقد است كه نقص بدنی . ناز پروردگی كودكان و كودكان به خود رها شده ، یعنی كودكانی كه بر اثر جدایی پدر و مادر از یكدیگر . یا بر اثر غفلت و بی اعتنایی نسبت به تربیت آنان ، از راهنمایی و تشویق محروم بوده اند . مفاهیم نادرستی از جهان می یابند و در بزرگسالی دشمن اجتماع می شوند . شیوهٔ زندگی آنان سلطه پذیری به همراه نیاز به انتقامجویی است .
غیبت والدین از خانواده :
وجود والدین در منزل . بخصوص مادر ، نقش مؤثری در تربیت عاطفی و روانی كودكان دارد . عدم حضور هر یك از والدین در محیط خانواده باعث ایجاد مشكلات تربیتی و اختلالات عاطفی در كودك می شود كه به نوبه خود می تواند به عنوان یكی از علل مهم ارتكاب جرم در كودكان و نوجوانان باشد .
انحراف والدین:
انحراف والدین یا یكی از اعضای خانواده و زوال اخلاقی آنان ، ارتباط مسلمی با انحراف كودكان و نوجوانان دارد .
خانواده كه بر اثر اعتیاد به الكل یا مواد مخدر به فساد كشانیده شود ،نه تنها نمی تواند كودكان سالمی پرورش دهد . بلكه رفتار ویژگی ها آنان الگویی می شود برای كشانده شدن فرزندان به سوی ناسازگاری ها و انحرافات گوناگون .
بی سوادی:
اگر خانواده نسبت به چگونگی نیازمندی ها و استعداد و عواطف فرزند ناآگاه باشند ، لطمهٔ بزرگ و خسارت جبران ناپذیری متوجه شخصیت و سلامت روان كودك وارد می سازند . مقصود از آگاه بودن والدین ، تنها خواندن و نوشتن زبان مادری نیست ، بلكه پائین بودن سطح فرهنگ و عدم آگاهی به مسائل علمی پرورشی است كه زمینه ساز ارتكاب جرم و انحراف به شمار می رود .
بازداشتگاه :
نگهداری توأم كودكان و نوجوانان كه برای اولین بار دچار انحراف از مقررات اجتماعی می شوند با مجرمان و سارقان با سابقه در زندان و دارالتادیب ها ، نه تنها كمكی در بد آموزی و آگاه كردن اطفال به رفتار خلاف مقررات اجتماعی نمی كند ، بلكه خود موجب بدآموزی ها و تشویق و تعلیم بیشتر آنان به سرپیچی از مقررات اجتماعی می شود . از این رو ضرورت سلامت جامعه و پرورش و اصلاح این اطفال ایجاب می كند اینگونه اطفال در زندان تحت مراقبت شدید متخصصان قرار گیرند و گرفتار بد آموزی های بیشتر ، كه مجرمان با سابقه دچار آن هستند ، نشوند و به تدریج این بدآموزی ها از نهاد آنان رخت بربندد و دوباره امكان یابند تا با كمك های اصلاح كننده به فردی مؤثر و شایسته در جامعه تبدیل شوند .

بهبود شرایط تغذیه در بارداری علاوه بر اینكه بر سلامت مادر و جنین تاثیر می گذارد از بروز برخی عوارض بارداری كه از تغییرات هورمونی حاصل می شوند پیشگیری می كند.یكی از عوارض شایع دوران بارداری، تهوع و استفراغ است. نخستین اقدام برای رفع آن مصرف یك تكه نان و پنیر یا بیسكویت پیش از خارج شدن از بستر و سپس خوردن صبحانه سبك و زودهضم شامل نان، مربا، سیب زمینی پخته و غلات پخته است. كاهش تعداد وعده های غذایی از دیگر اقدامات رفع تهوع و استفراغ حاملگی به شمار می رود. یكی دیگر از عوارض دوران بارداری سوزش پشت جناغ یا اصطلاحاً ترش كردن است كه به علت برگشت غذا از معده به مری به علت بزرگ شدن رحم و فشار بر روی معده رخ می دهد.برای درمان این عارضه توصیه می شود وعده غذا را زیاد و حجم آن را كم كرده و از غذاهای نفاخ و گازدار و پرچرب كمتر استفاده كنید. توصیه های زیر را نیز فراموش نكنید.
۱- بلافاصله بعد از صرف غذا، نخوابید
۲- طی روز زیاد دولا و راست نشوید.
۳- در موقع خوابیدن نیز به پهلوی راست و كمی خمیده بخوابید و سر را نسبت به تنه بالا قرار دهید.
برای پیشگیری از یبوست كه یكی از شایع ترین عوارض بارداری است از مصرف غذاهای پرفیبر مثل سبزیجات، میوه جات و ملین های طبیعی مثل آب آلو و انجیر غافل نشوید. مصرف غلات و نان های سبوس دار و انجام روزانه پیاده روی نیز در رفع این عارضه بسیار مفید است.

● یكی از مهمترین سوالات یك مادر باردار علایم شروع زایمان است برخی از این علایم به شرح زیر است:
۱.Bloody Show:
مشاهده ترشحات قرمز, قهوهای و یا صورتی رنگ است كه بر روی لباس زیر دیده می شود.این علامت نشان دهنده شروع تغییرات در دهانه رحم می باشد. توجه داشته باشید كه گاهی بعد از نزدیكی و یا بدنبال معاینه داخلی این علامت را مشاهده خواهید کردكه نگران كننده نیست
۲.Mucous Plug:
دهانه سرویكس با قطعه ضخیمی از ترشحات مسدود شده كه نوزاد را در زمان حاملگی حفظ می كند . در زمان زایمان وقتی تغییرات سرویكس شروع می شود مقداری از این ترشحات آزاد می شود . مقدار آن بستگی به سرعت تغییرات دهانه سرویكس دارد
۳.Loose Stool:(اسهال)
اسهال از علایم دیگر شروع لیبر می باشد كه كمك می كند سیستم گوارش پاك شده و همچنین جای بیشتری برای عبور جنین از كانال زایمانی ایجاد می شود (بین واژن و ركتوم فقط یك لایه پوست وجود دارد)
۴. Contractionانقباضات:
انقباضات رحم كمك به باز شدن دهانه رحم می كند.
بسیاری از خانمها در انتهای حاملگی انقباضاتی دارند
● توجه داشته باشید انقباضات واقعی:
▪ منظم هستند
▪ از یك پترن منظمی تبعیت می كنند مثلا هر ۱۰ دقیقه هستند
▪ كم كم فاصله آنها كم شده و بهم نزدیك می شوند
▪ كم كم طول زمان انقباضات بیشتر می شه
▪ انقباضات قوی تر می شوند
▪ هر انقباض از قسمت انتهایی كمر شروع شده و به سمت جلو تیر می كشه و یا بالعكس
۵.Back Acheدرد كمر:
كمر دردی كه گاهی می گیره و گاهی ول می كنه از علایم شروع زایمان است این در واقع نوعی انقباض است كه در ناحیه پشت احساس می شود.
۶.Water Break پارگی كیسه آب:
یكی دیگر از علایم زایمان یارگی كیسه آب است كه بمقدار كم یا زیاد در لباس زیر مشاهده می شود. توجه داشته باشید كه مایع آمنیوتیك بدون رنگ و بدون بو است ولی زمانی كه زرد, قهوهای یا سبز باشد نشان دهنده وجود مكونیوم (اولین مدفوع جنین) است كه می تواند برای جنین خطرناك باشد.
● چه زمانی به بیمارستان مراجعه كنیم:
۱. پارگی كیسه آب
۲.ودر مواقعی كه كیسه آب پاره نشده ولی انقباضات به طول ۱ دقیقه و به فاصله ۵ دقیقه از یكدیگر رخ دهد.

● در هفته های پس از زایمان باید چه علائمی را جستجو كرد؟
درصورت بروز هر یك از موارد زیر بلافاصله به پزشك خود اطلاع دهید:
▪ احساس غم و اندوه فراوان و یا توهم و یا افكار صدمه به خود یا نوزاد.
▪ ادامه خونریزی بصورت خون روشن بعد از ۴ روز و یا شروع مجدد آن پس از بند آمدن و یا خونریزی حاوی لخته های بزرگتر از یك بند انگشت و یا خونریزی با بوی بسیار بد.
▪ تب حتی خیلی خفیف. تب خفیف ممكن است خوش خیم باشد ولی ممكن است علامتی از یك عفونت جدی باشد بنابراین عاقلانه تر آنست كه به پزشك اطلاع دهید.
▪ درد شدید یا مداوم در شكم یا لگن و یا پس دردهایی كه به جای بهتر شدن بدتر شوند.
▪ دردهای تشدید شونده كه بیش از چند هفته طول بكشد و یا قرمزی و تورم و ترشح در محل سزارین.
▪ درد شدید در واژن یا پرینه، ترشح و تورم محل اپی زیوتومی و یا پارگی.
▪ درد یا حساسیت در یك منطقه از پستان كه با كمپرس گرم یا شیردادن بهبود نیابد و یا تورم و قرمزی در یك منطقه كه احتمالا با علائم آنفلونزا یا تب همراه باشد.
▪ درد و سوزش هنگام دفع ادرار و یا تكرر ادرار. ممكن است ادرار تیره، كدر و خون آلود باشد (اگر سوزش در اثر تماس ادرار با محل خراشیدگی یا زخم پیش آید، طبیعی است).
▪درد شدید یا مداوم همراه با تورم و قرمزی در یك ناحیه از ساق پا و یا اینكه یك پا از پای مقابل ورم بیشتری داشته باشد.
▪ سردرد شدید یا مقاوم.
▪ محل تزریق وریدی دردناك، حساس و متورم.
▪ چه موقع باید با اورژانس تماس گرفت؟
● درصورت بروز هریك از موارد زیر به اورژانس اطلاع دهید:
▪ تنگی نفس یا درد قفسه سینه و یا خونریزی همراه سرفه كردن
▪ خونریزی شدید
▪ وجود علائم شوك نظیر سرگیجه، ضعف، تندی نبض یا طپش قلب، تنفس كم دامنه، سردی پوست، بیقراری یا گیجی و منگی

واژینیت و شکایت مربوط به واژن (نظیر ترشح واژینال، خارش و سوزش)، بسیار شایع هستند. پی بردن به تشخیص صحیح ممکن است دشوار باشد، زیرا علائم و نشانه‌ها اغلب غیراختصاصی هستند. بیش از ۹۰ درصد موارد واژینیت، تحت این شرایط ایجاد می‌شوند: واژینوزباکتریال (BBV) در ۴۰ تا ۵۰ درصد موارد، کاندیدازولوواژینال (VVC)، در ۲۰ تا ۲۵ درصد موارد وتریکوموناس در ۱۵ تا ۲۰ درصد از موارد دیده می‌شوند. سروسیست موکوسی چرک‌دار یا (MCP) که عامل آن کلادمیدیا، ناسیریائونوره، مایکوپلاسما یا باکتری عامل واژینوزباکتریال است نیز، ممکن است از عوامل تحریک و ترشحات واژینال به شمار رود. انواع نادرتر عبارتند از: واژینیت آتروفیک (افزایش رشد میکروفلورای هوازی ـ بی‌هوازی در غیاب لاکتوباسیل)، واژینیت ناشی از جسم خارجی، بیماری‌های زخم تناسلی نظیر هرپس و سیفلیس، واژنیت از بین برنده بافت سنگفرشی (در بیشتر موارد ناشی از رشد بیش از حد استرپتوکوک گروه B) و لیکن‌پلان.عفونت‌های واژینال، دسته‌ای از بیماری‌ها خوش‌خیم هستند، که ارتباط با موارد زیر دیده می‌شوند:
ـ بیش از ۱۰ میلیون از ویزیت‌های سالانه در مطب پزشکان را تشکیل می‌دهند.
ـ دارای عود فراوان هستند.
ـ در طی دوران بارداری شانس ابتلا به این عفونت‌ها بالا می‌رود.
ـ سالانه هزینه‌ای معادل با نیم میلیارد دلار را شامل می‌شوند.
واژینیت یکی از شایع‌ترین انواع بیماری‌ها، در بین بالغین جوان فعال از نظر جنسی و زنان بالغ، به شمار می‌رود. واژینیت حتی در مواردی که با عوارض شدید همراه نباشد، نیازمند تشخیص دقیق و درمان به‌موقع است. عواقب این بیماری به‌ویژه در زنان باردار، بسیار جدی هستند. به‌طوری‌که واژینیت ممکن است با موارد زیر در ارتباط باشد:
ـ عفونت لگنی به‌دنبال اعمال جراحی
ـ پارگی زودرس غشاها، زایمان زودرس
ـ عفونت‌های پس از زایمان و پس از انجام سزارین
ـ ریسک تولد نوزادان با وزن پائین در زمان تولد، ۴۰ درصد بالاتر خواهد بود.
براساس آخرین نتایج گردهمائی انجمن پاتولوژی بالینی ایالات متحده، علائم انواع این بیماری ممکن است مشابه باشند، اما انواع مختلفی از میکروارگانیسم‌ها در ایجاد عفونت نقش دارند و از این‌رو، روش‌ها و استراتژی‌های مختلف درمانی را باید همواره در نظر داشت. در بیش از ۹۰ درصد از موارد، بیماران با شکایت خارش و ترشحات واژینال مراجعه می‌کنند. برخی از علل ایجاد عفونت عبارتند از: علل مکانیکال، شیمیائی، یا واکنش‌های آلرژیک (مثلاً نسبت به لاتکس). تخمین زده می‌شود که در حدود ۸۰ درصد از موارد مراجعه به ژینکولوسیت‌ها در دوران غیربارداری، به‌علت ترشحات واژینال می‌باشد.
بیشترین عوامل شایع، شامل تریکوموناس واژینایس (نوعی پروتوزوآ) و کاندید آلبیکانس (نوعی قارچ) می‌باشند. استرپتوکوک‌های گروه (B)، اغلب از عوامل ایجاد واژینیت غیراختصاصی به شمار می‌روند.
● تریکومونیاز:
در حدود ۳ میلیون زن هر ساله در ایالات متحده آمریکا، مبتلا به Tواژینالیس می‌شوند. در بیش از ۵۰ درصد موارد، عفونت بدون علامت است. شیوع عفونت در زنان باردار، معادل با ۹ تا ۲۲ درصد است. ریسک عفونت، در همراهی با سایر STDها و نیز در ارتباط با شرکای جنسی متعدد، افزایش می‌یابد. در ۲۵ درصد از موارد، عفونت به‌صورت ترکیبی ایجاد می‌شود. بنابراین، آزمایش از نظر ابتلا به T واژینالیس باید همراه با آزمایش از نظر ابتلا به سایر انواع STDها نظیر کلامیدیا، گونوره و... صورت گیرد.
شیوع عفونت در نوزادان متولد شده از مادران آلوده، معادل ۲ تا ۱۷ درصد است. بنابراین پیشگیری مناسب و استراتژی‌های تشخیص به موقع در زنان باردار با ریسک بالا، اهمیت زیادی دارند. شیوع Tواژینالیس در مردان نامشخص است. اما این میزان در کلینیک‌های STD معادل با ۶ تا ۱۷ درصد گزارش شده است.
Tواژینالیس نوعی پروتوزوآی متحرک، با نمای گلابی شکل که جزء فلورنرمال واژن محسوب نمی‌شود. این میکروارگانیسم می‌تواند از طریق برخی مولکول‌های چسبنده اختصاصی به سلول‌های اپی‌تلیال متصل شود. در صورت علامت‌دار شدن، عفونت ممکن اس خود را به‌صورت خارش همراه با ترشحات زرد ـ سبزرنگ، کف‌آلود، همراه با بوی بد نشان دهد. در حدود ۵ تا ۱۲ درصد از زنان، ممکن است علائمی نظیر دیزوری و دردشکمی دیده شود. در معاینه بالینی، التهاب و تورم واژن و در مواد شدید نمای ”توت‌فرنگی“ در سرویکس وجود دارد. اشکال مزمن بیماری همراه با علائم خفیف‌تر (نظیر خارش خفیف و دیس‌پارونی) هستند، اما به‌عنوان منبع مهم انتقال آلودگی به شمار می‌روند.
امروزه برای تشخیص Tواژینالیس علاوه بر تهیه لام مرطوب و رنگ‌آمیزی گرم، از پروب‌های جدید مولکولی نیز استفاده می‌شود.مترونیدازول، درمان انتخابی به شمار می‌رود.
● عفونت‌های کاندیدا آلبیکانس:
میزان وقوع ولوواژینیت ناشی از کاندیدا برابر با ۱۳ میلیون مورد سالانه است. حداقل ۷۵ درصد از زنان حداقل یک‌دوره و ۴۰ تا ۵۰ درصد از زنان، حداقل دو دوره از این عفونت را در طول زندگی خود تجربه کرده‌اند. در ۵ درصد زنان در جمعیت کل، عود عفونت دیده می‌شود. از نظر بالینی، این عفونت به‌صورت خارش، دیزوری و ترشحات سفیدپنیری تظاهر می‌یابد. ریسک فاکتورهای عفونت کاندیا عبارتند از: بارداری، استفاده از داروهای ضدبارداری خوراکی، استروژن‌تراپی، سیکل قاعدگی، دیابت و درمان آنتی‌بیوتیکی.به‌دلیل نیاز کاندیدا به بافت‌های حاوی استروژن، این عفونت پس از دوران منارک شایع‌تر و پس از یائسگی شیوع کمتری دارد.
با اینکه به‌نظر می‌رسد این عفونت جزء بیماری‌های انتقال‌یافته از راه جنسی نباشد، اما شریک‌های جنسی مذکر مبتلا به دیابت، گاهی شریک‌های جنسی خود را آلوده می‌سازند. درمان‌های خط اول شامل ترکیبات ضدقارچی موضعی یا خوراکی (نظیر ایمیدازول) هستند. در موارد عود کننده می‌توان در دوزهای هفتگی ایمیدازول موضعی استفاده کرد. Boric Acid (۶۰۰ میلی گرم کپسول ژلاتین واژینال) سه‌بار در روز به مدت یک‌هفته، درمان مؤثری برای گونه‌های مقاوم به ایمیدازول به شمار می‌رود.
● واژینوز باکتریال یا باکتریوزیس واژینال (BV):
BV اغلب به‌صورت افزایش ترشحات واژینال مشخص می‌شود و کمتر شامل التهاب واژن است. علل ایجادکننده آن عبارتند از: هموفیلوس واژینالیس، کورینه باکتریوم واژینال؛ گاردنلاواژینایس و انواع گونه‌های بی‌هوازی نظیر Mobilincus
BV اغلب توسط یک فلورترکیبی، هوازی ـ بی‌هوازی ایجاد می‌شود. شیوع آن در زنان جوان فعال از نظر جنسی یا مبتلا به سایر STDها و یا دارای شریک‌های جنسی متعدد بالاست. بیماری نسبتاً مسری بوده و در حدود ۸۰ درصد از مردان در طی تماس با شریک جنسی آلوده، مبتلا به عفونت خواهند شد.
گاردنلاواژینایس، در ارتباط با عفونت‌های رکتوم نیز مشخص شده است. شیوع BV، در جمعیت کلی بالاست. شیوع این عفونت معادل با ۱۷ تا ۱۹ درصد می‌باشد. شیوع آن در زنان مبتلا به STD، ۲۴ تا ۴۰ درصد و در زنان باردار ۱۶ تا ۲۹ درصد است. تظاهرات بالینی عفونت عبارتند از: درد، ترشحات با بوی آمین یا بوی ماهی، ترشحات فراوان شیری ـ خاکستری هموژن، اما شیوع دیزوری نادر است. علائم التهاب به‌طور واضح در دیواره‌های واژن دیده نمی‌شود.
اما چه عواملی سبب ایجاد BV می‌شوند؟ در اغلب موارد، BV از تغییرات موضعی در فلورنرمال واژن و افزایش رشد برخی باکتری‌ها حاصل می‌شود، این مسئله، خود ممکن است سبب کاهش یا از بین رفتن لاکتوباسیل، که به‌طور طبیعی سبب حفظ محیط اسیدی واژن می‌شود و یا کاهش و از بین رفتن گونه‌های باکتریال تولیدکننده پراکسید شود، که این عوامل همگی منجر به BV خواهند شد.
تشخیص، براساس مشاهده Cluecells در لام مربوط است. این سلول‌ها، در واقع سلول‌های اپی‌تلیال واژن هستند که آلوده به کوکوباسیل می‌باشند.
باید توجه داشت که وجود گاردنلاواژینالیس پاتوگونومیک به شمار نمی‌رود، هر چند در بیش از ۹۲ درصد از زنان مبتلا به BV یافت می‌شود.
در موارد عفونت BV، زنان باردار با علائم واژینال و یا زنان در معرض خطر زایمان زودرس و نیز زنانی‌که قرار است تحت اعمال جراحی ژینکولوژیک قرار گیرند، باید با استفاده از تست‌های مناسب، مورد غربالگری قرار گیرند. عوارض ناشی از BV در همراهی با بارداری سالانه ۵۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد دلار هزینه را در بر می‌گیرند. در حالی‌که غربالگری و درمان زنان باردار مبتلا به BV تنها هزینه‌ای معادل با ۵ تا ۷ میلیون را شامل می‌شود. واژینوزباکتریال، اغلب سبب افزایش ریسک ابتلا به PID عفونت‌های پس از عمل جراحی و انتقال HIV در زنان غیرباردار می‌شود.
بنابراین، به‌طور خلاصه درمان عفونت‌های واژینال به شرح زیر است:
ـ T واژینالیس: مترونیدازول
ـ کاندیدا: فلوکنازول، کلوتریمازول، ایمیدازول و سایر داروهای ضدقارچ
ـ BV: کلنیدامایسین، مترویندازول
پیشگیری از تمام انواع STDها نیازمند آموزش صحیح، مشاوره و توصیه به استفاده از کاندوم است.
● واژینت استرپتوکوک B
عفونت‌های واژینال ناشی از استرپتوکوک B، در زنان باردار چندان شایع نیستند، اما در صورت وقوع، باید حتماً مورد بررسی و درمان قرار گیرند. این عفونت‌ها، اغلب در پایان بارداری یا در طی زایمان تشخیص داده می‌شوند. عفونت‌های ناشی از استرپتوکوک‌های B، به‌صورت یک پروسه التهابی همراه با درگیری بافت‌های ولوو و پرنیه تظاهر می‌یابند.
بر این اساس، به تازگی مراکز کنترل بیماری‌ها توصیه به غربالگری روتین از نظر این عفونت‌ها در زنان باردار در سه ماهه سوم بارداری و یا در زمان زایمان کرده است.

عفونت های مجاری ادراری (UTI) از گرفتاری های عادی حاملگی هستند. این عفونت را می توان به سه نوع تقسیم نمود:
۱. باكتری یوری بدون علامت (ASB)
۲. سیستیت
۳. پیلونفرویت
از بین این، سه ASB عادی ترین نوع بوده و به علت خطر پیشرفت آن به پیلونفریت و احتمال ارتباط آن با زایمان زودتر از موعد و تولد بچه های با وزن كم، مورد توجه است.
UTI-I در خانم های غیر حامله
جنس مونث در هر سنی به جز دوران نوزادی بیشتر از جنس مذكر در خطر U TI است. در طول دهه سه و چهار زندگی، این تفاوت جنس در خانم ها در حداكثر درجه می باشد. خانم های جوان بیشترین وقوع UTI را داشته و به طور متوسط یك سال در میان یك عفونت دچار می شوند. راه معمول عفونت بالا رفتن باكتری ها از میاندوراه (پرینئوم) و عبور از پیشابراه (یورترا) و نهایتا تهاجم به مثانه است. عوامل چسبندگی گلیكولیپید توانایی بعضی از انواع اشریشیاكولی را برای اتصال به اپی تلیوم مجاری ادراری افزایش می دهند و لذا این نوع سویه ها بیشترین UTIs را ایجاد می كنند. عفونت ها غالبا در قسمت تحتانی دستگاه ادراری باقی می مانند ولی گاهی می توانند از طریق حالب بالاتر رفته و به قسمت ها فوقانی دستگاه ادراری رسیده و باعث پیلونفریت شوند. عفونت ها در دستگاه ادراری به ندرت از منشاء جریان خون هستند.
بعضی افراد برای ایجاد UTI بیشتر در معرض خطر هستند. ده تا بیست درصد خانم ها دارای اپی تلیومی هستند كه اشریشیاكولی یوروپاتوژنیك (بیماری زا برای مجاری ادراری) آسان تر به آن می چسبند و لذا بیشتر مستعد UTI می باشند. شخصی كه سابقه حداقل دو UTI را داشته باشد نشان دهنده داشتن این نوع اپی تلیوم است و می تواند پیشگویی كننده عفونت های شدید بعدی باشد. سایر عوامل خطر فیزیولوژیكی شناخته شده برای UTI شامل شرایطی است كه خطر آلوده شدن مثانه با اورگانیسم های میان دو راه را افزایش می دهد. فعالیت جنسی یكی از این شرایط بوده و خطر UTI در خانم ها را به طور وابسته به میزان فعالیت افزایش می دهد. عامل خطر فیزیولوژیك دیگر استاز ادرار در مثانه است كه رشد باكتریال را افزایش می دهد. به موقع خالی نكردن مثانه یا كامل خالی نكردن مثانه دو علت عادی استاز (توقف) ادرار هستند.
UTI-II در حاملگی
۱. اپید میولوژی
باكتری یوری قابل توجه عبارت از حضور بیش ۱۰۵ واحد تشكیل دهنده كولونی از یك اورگانیسم در هر میلی لیتر نمونه ادرار از وسط تخلیه (mid – stream) با رعایت جلوگیری از آلودگی (clean - cateh) می باشد چه علایم آلودگی وجود داشته و یا نداشته باشد. ASB عبارت از حضور باكتری یوری قابل توجه در غیاب علایم ادراری است. شیوع باكتری یوری در حاملگی شبیه به شیوع آن در غیر حامله فعال از لحاظ جنسی است. مطالعات نشان داده كه ۴ تا ۷ درصد خانم ها در طول حاملگی باكتری یوریك می شوند. این میزان در گروه هایی از مردم از طبقه اجتماعی ـ اقتصادی پایین با اریتروسیت داسی شكل یا مبتلا با دیابت دو برابر است. خانم هایی كه سابقه UTI داشته باشند بیشتر در خطر ابتلا به باكتری یوری در طول حاملگی می باشند.
باكتری یوری همراه با عارضه زایی قابل توجه برای مادر و جنین است و لذا تشخیص به موقع آن و ریشه كردن آن برای دوران آبستنی مهم است. در خانم های حامله ASB غالبا به پیلونفریت پیشرفت می كند.
۲. تغییرات آناتومیك / فیزیولوژیك UT در حاملگی
در دوران حاملگی UT متحمل چندین تغییر واضح می شود كه خطر UTI را افزایش می دهند. اولا تولید ادرار به علت افزایش حجم خون در حاملگی و افزایش سرعت فیلتراسیون گلومرولی زیاد می شود و ثانیا ادرار دوران حاملگی به علت گلیكوزوری حاملگی و بالا بودن غلظت اسیدهای امینه محیط كشت بهتری برای باكتری ها است. ثالثا حالب ها تحت تاثیر هورمون ها گشاده بوده و رحم بزرگ شده می تواند موجب انسداد فانكشنال حالب ها به ویژه در طرف راست شود. به علاوه مثانه یك خانم حامله قبل از آن كه احساس نیاز به تخلیه آن بكند دو برابر حالت نرمال حجم پر شدن دارد. این اثرات در مجموع منجر به ركود ادراری شده و محیط مناسبی برای رشد باكتری را فراهم می كنند و خانم حامله را مستعد عفونت های ادراری بالا رو و پیلونفریت می كنند.
۳. میكروبیولوژی
پاتوژن هایی كه در طول حاملگی كشت داده می شوند اغلب همان پاتوژن هایی هستند كه در خانم های غیر حامله یافت می شوند. بیشتر UTI به وسیله باكتری هایی ایجاد می شوند كه به طور طبیعی در كولون ساكن هستند. تقریبا ۸۰ یا ۹۰ درصد UTIs كسب شده از اجتماع (غیر بیمارستانی) به وسیله E. coli ایجاد می شوند. سایر اورگانیسم های گرم منفی مثل انواع پروتئوس، كلبسیلا پنومونیا و سودوموناس آئروژینوزا خیلی كمتر ایجاد عفونت می كنند مگر در بیماران با سیستم ایمنی معیوب یا بیمارانی كه سوند داخل مجاری ادراری داشته اند.
از اورگانیسم های گرم مثبت، استافیلوكوكوس ساپروفیتوس، استافیلوكوكوس اورئوس، استرپتوكوكوس های گروه B و انتروكوكوس فاسیوم یوروپاتوژن هستند ولی كمتر مسبب UTI می باشند. باكتری های بی هوازی بیشتر در روده وجود دارند و تقریبا هرگز باعث U TI در خانم های حامله نمی شوند ولی در دوران حاملگی این اورگانیسم ها را می توان از ۱۰ تا ۱۵ درصد ادرار خانم ها كشت داد.
۴. عوارض و عواقب UTIs
اگر چه به ندرت پیلونفریت از UTI ساده در خانم های غیر حامله حاصل می شود ولی وقوع آن در ضمن حاملگی حدود۱ تا ۴ درصد است. خانم های حامله تا موقعی كه درمان نشوند باكتری یوری مداوم داشته و در اكثر بیماران درمان نشده در تمام دوران آبستنی كشت مثبت باقی می ماند. با كشف ASB و ریشه كن كردن باكتری یوری خطر پیلونفریت كم می شود. به موجب بعضی از اطلاعات، ASB گذشته از آن كه می تواند به پیلونفریت پیشرفت كند، مادر را در خطر زایمان زودتر از موعد و تولد نوزاد با وزن كم قرار می دهد. ولی مكانیسم این ارتباط شناخته نشده است. به هر حال توصیه می شود كه در خانم های حامله ASB باید فعالانه اسكرین شده و درمان شوند.
۵. علایم UTIs
سیستیت به صورت دیزوری (دردناكی ادرار كردن)، هماچوری (وجود خون در ادرار)، تكرر ادرار، احساس ناگهانی تخلیه ادرار یا ناراحتی فوق عانه ای بروز می كند. علایمی كه تمركز عفونت به قسمت فوقانی دستگاه ادراری را نشان می دهند شامل وجود تب، لرز، درد شكم و درد پهلو یا استفراغ هستند. این علایم سیستمیك دال بر یك عفونت قسمت فوقانی دستگاه هستند. بیش از ۳۰ درصد زنان با علایم مبنی بر عفونت قسمت تحتانی دستگاه ادراری می توانند گرفتاری كلیوی داشته باشند و در بعضی از مطالعات، تا ۳/۱ بیماران مبتلا به عفونت های قسمت تحتانی دستگاه ادراری تب و درد پهلو داشته اند.۶. بازیابی UTI در حاملگی
برای تشخیص UTI در خانم های غیر حامله از urinalysis كه شامل dipstick و بررسی میكروسكپی یك نمونه سانتریفوژ شده ادرار است، dipstick كه وجود خون، نیتریت و لوكوسیت استراز (LE) در ادرار را بررسی می كند روش ساده بوده و از جمع آوری نمونه تا اعلام نتیجه تست كمتر از ۵ دقیقه طول می كشد. به علت نبود التهاب در ASB، این تست برای مشخص كردن ASB روش حساس نمی باشد. تست LE وجود یك استراز موجود در سلول های سفید خون (WBCs) را مشخص می كند. احتمالا بین شدت علایم و تعداد لوكوسیت ها در ادرار ارتباطی وجود دارد چون هر دو مربوط به التهاب دستگاه ادراری هستند. مثبت كاذب می تواند به خاطر آلودگی با لوكوسیت های واژینال و لوكوسیت ها از یورتریت كلامیدیایی و نیز با PH بالای ادرار، وجود مقدار زیاد گلوكز در ادرار یا وجود تتراسایكلین، سفالكسین، جنتامایسین، ایمی پنم یا كلاوولانات در ادرار ایجاد شود.
نیترات های غذایی از طریق ادرار دفع می شوند و توسط باكتری گرم منفی به نیتریت ها تبدیل می شوند. این تبدیل معمولا نیاز به تماس چند ساعته ادرار و اورگانیسم های گرم منفی دارد و لذا در بیماران مبتلا به UTI اولین نمونه ادرار صبحگاهی به احتمال زیاد برای وجود نیتریت ها مثبت است. انواع گرم مثبت و سودوموناس با این تست مشخص نمی شوند زیرا این باكتری ها نیترات را به نیتریت تبدیل نمی كنند. ویژگی این تست بیش از ۹۵ درصد است و لذا وقتی تست نیتریت مثبت باشد به احتمال زیاد UTI وجود دارد. مثبت بودن توام تست LE و نیتریت، پیشگویی كننده بهتر UTI است. بررسی میكروسكوپی مستقیم رسوب ناشی از سانتریفوژ ادرار برای دیدن سلول های سفید (puria)، گلبول های قرمز (hematuria)، باكتری ها (bacteriuria) و white cell casts به كار می رود. كشت ادرار تست انتخابی برای تشخیص ASB است.
درمان UTI در دوران حاملگی
بعد از آن كه باكتری یوری تشخیص داده شد هدف ریشه كن كردن آن در طول حاملگی است. بیمارانی كه كشت اولیه آن ها منفی باشد نیازی به اسكرین كردن بیشتر برای عفونت ندارند مگر آنكه بعدها علایم ادراری نشان دهند. خانم هایی كه كشت مثبت داشته باشند بایستی با آنتی بیوتیك های مناسب سریعا درمان شوند. در این مورد دو تصمیم باید گرفته شود: یكی انتخاب داروی ویژه و دیگری انتخاب مدت درمان، كه در مورد اول معمولا توافق عمومی وجود دارد ولی در مورد دوم توافق عمومی كم است. در حاملگی آنتی بیوتیك ها باید با توجه به اطلاعات درباره میزان خطرات و میزان سودمندی انتخاب شوند.
رفرنس های متعدد خوبی وجود دارند كه می توانند برای راهنمایی پزشكان در انتخاب آنتی بیوتیك در طول حاملگی و شیردهی مورد استفاده قرار گیرند:
۱. Briggs GB, Freeman RK, Yaffe SJ. Drugs in pregnancy and lactation: a reference guide to fetal and neonatal risk, ۵th ed. Balfimore: williams & wilkins, ۱۹۹۸.
۲. Lawrence RA. Breastfeeding: a guide for the medical profession, ۴ th ed. st. Louis: Mosby; ۱۹۹۴.
۳. Committee on drugs. The transfer of drugs and other chemicals into human milk, pediatrics, ۱۹۹۴; ۹۳: ۱۳۷ - ۱۵۰
رفرنس های به آسانی قابل دسترسی درباره مصرف دارو در حاملگی و شیردهی را می توان در اینترنت پیدا كرد:
(http://www.Perinatology.com/exposures/druglist.htm and http://www.rxlist.com).
تقریبا همه آنتی بیوتیك ها از جفت عبور می كنند و بسیاری از آن ها در شیر مادر شیرده وارد می شوند ولی همه آنتی بیوتیك ها همراه با ایجاد اثر سوء در جنین یا بچه های شیرخوار نمی باشند. باید انتخاب آنتی بیوتیك ها با دقت كافی انجام شود و همیشه خطرات درمان در مقابل سودمندی حاصله از آن ها مقابله نمود.
۱. داروهایی كه می توانند به عنوان درمان خط اول در حاملگی مصرف شوند:
آموكسی سیلین و آمپی سیلین
این داروها به سرعت از جفت گذشته و وارد جریان خون جنین می شوند. این آنتی بیوتیك ها بدون اینكه سمیتی داشته باشند وسیعا در دوران حاملگی مصرف شده اند. آموكسی سیلین و آمپی سیلین در شیر انسان به مقدار خیلی كم دفع می شوند و اثرات سوء خیلی كم دارند. به طور كلی این دو دارو برای مصرف در خانم های شیرده سالم به نظر می رسند.
آموكسی سیلین و كلاوولانات پتاسیم
هر دو عامل از جفت به سرعت عبور می كنند ولی مطالعات كافی و خوب كنترل شده در خانم های حامله وجود ندارد و لذا این دارو فقط در صورتی باید مصرف شوند كه واقعا مورد نیاز باشد. در تحقیقات بالینی كه آموكسی سیلین و كلاوولانات پتاسیم را به كار گرفته اند سمیت جنینی یا مادری قابل توجهی را پیدا نكرده اند.
سفالوسپورین ها
سفالوسپورین ها وسیعا در درمان خانم های حامله به كار رفته اند. این آنتی بیوتیك ها موثر بوده و تا به امروز گزارشاتی دال بر اثرات جانبی به جنین وجود ندارد. به نظر می رسد كه سفالوسپورین ها در طول حاملگی سالم هستند ولی مطالعات كافی و خوب كنترل شده در خانم های حامله انجام نگرفته است.
سفالوسپورین ها با غلظت كم به داخل شیر مادر ترشح می شوند ولی در بچه ظاهرا اثر سوء چندانی ندارند و می توانند برای مصرف در خانم های شیرده سالم باشند.
اریترومایسین و ازی ترومایسین
این داروها با غلظت كم از جفت عبور می كنند. اریترومایسین در حاملگی وسیعا مصرف می شود و به نظر سالم می رسد. مطالعات نشان داده كه ازی ترومایسین در طول حاملگی بهتر از اریترومایسین تحمل می شود زیرا وقوع اثرات جانبی گوارشی آن كمتر است. اریترومایسین نیز به داخل شیر انسان وارد می شود و به خاطر حلالیت در چربی به نظر می رسد كه در شیر تغلیظ می گردد. ازی ترومایسین برای مصرف در بچه های ۶ ماهه و بزرگتر تایید شده ولی مطالعاتی درباره مصرف آن در مادران شیرده در دسترس نمی باشد.
نیتروفورانتوئین
اطلاعاتی كه این دارو را به نقص های مادرزادی ربط دهند وجود ندارد. نیتروفورانتوئین اطفال با كمبود G۶PD را در معرض خطر آنمی همولیتیك قرار می دهد ولی درباره همولیز در بچه هایی كه از این دارو دریافت كرده اند گزارشاتی وجود ندارد. بنابراین، به طور كلی نیتروفورانتوئین برای مصرف در دوران حاملگی سالم به حساب می آید. نیتروفورانتوئین در شیر مادر با مقدار كم وارد می شود و به نظر می رسد مصرف آن در مادران شیرده سالم باشد به شرطی كه بچه های آن ها كمبود G۶PD نداشته باشد.۲. آنتی بیوتیك هایی كه می توانند به عنوان درمان خط دوم در حاملگی مصرف شوند:
آمینوگلیكوزیدها
آمینوگلیكوزیدها به سرعت از جفت عبور می كنند. به نظر می رسد كه دارای خطری ویژه در ارتباط با حاملگی نباشند ولی نباید به علت وجود خطر سمیت كلیوی و گوشی به عنوان درمان خط اول مصرف شود. برای سمیت گوشی جنتامایسین در اثر تماس جنین با این دارو مدركی وجود ندارد ولی گزارشاتی دال بر كری مادرزادی برگشت ناپذیر در بچه هایی كه مادر آن ها در طول حاملگی استرپتومایسین دریافت كرده وجود دارد. درمان با سایر آمینوگلیكوزیدها روی جنین، نوزاد یا مادر حامله اثر جانبی جدی ایجاد نكرده است. آمینوگلیكوزیدها با مقادیر كم وارد شیر می شوند ولی پس از وارد شدن به دستگاه گوارش بچه شیرخوار جذب روده ای ناچیزی دارند. به نظر می رسد مصرف این داروها در مادران شیرخوار سالم باشد.
تری متوپریم (TMP)
TMP ذاتا یك تراتوژن است و اگر امكان داشته باشد از مصرف آن در طول سه ماهه اول حاملگی باید اجتناب شود. TMP از جفت عبور كرده و منجر به ایجاد غلظت جنینی معادل ۷۰ تا ۹۰ درصد غلظت خونی مادر می شود. گرچه مطالعات وسیع و خوب كنترل شده ای درباره مصرف TMP در خانم های حامله وجود ندارد ولی یك مطالعه گذشته نگر افزایشی را در ناهنجاری های مادر زادی نشان نمی دهد. TMP با غلظت خیلی كم به شیر انسان وارد می شود. خطر آن در بچه های شیر خوار ظاهرا ناچیز است.
تری متوپریم/ سولفامتوكسازول (TMP/SMX)
TMP/SMX در حاملگی وسیعا مصرف شده ولی به خاطر اثر ضد فولاتی تری متوپریم و خاصیت هیپربیلی روبینمی زایی سولفونامیدها در اواخر حاملگی، این فرآورده فقط در سه ماهه دوم توصیه می شود. گرچه مطالعات وسیع و خوب كنترل شده ای در مورد مصرفTMP/SMX در خانم های حامله وجود ندارد ولی یك مطالعه گذشته نگر گزارش كرده كه افزایشی در وقوع ناهنجاری های مادرزادی به وجود نمی آید. غلظت كم SMX به داخل شیر مادر وارد می شود. گزارش نادری درباره اثرات سوء آن در بچه های شیرخوار وجود دارد. اگر چه در مورد اطفال نارس، اطفال مبتلا به هیپربیلی یا اطفال مبتلا به كمبود گلوكز ۶ـ فسفات دهیدروژناز از مصرف این فرآورده در دوران شیردهی اجتناب شود. مصرف آن در موارد دیگر در دوران شیردهی سالم می باشد.
راه درمان و مدت درمان
درباره مدت زمان UTIs، بسته به این كه بیمار بیماری قسمت فوقانی یا تحتانی دستگاه ادراری داشته و حامله باشد درمان های ۱ تا ۱۰ روزه متعدد توصیه شده اند. به نظر می رسد كه در بیشتر موارد ASB یا سیستیت سه روزه درمان با آنتی بیوتیك متناسب باشد. با درمان سه روزه میزان درمان نزدیك به درمان ۷ تا ۱۰ روزه بوده ولی عوارض ناشی از آنتی بیوتیك به مراتب كمتر می باشد. از درمان با تك دوز نیز دفاع شده ولی میزان بهبودی كمتر از درمان چند روزه است. TMP/SMX با ارزش ترین درمان ها است زیرا هزینه درمان با آن كم، میزان بهبودی بالا و اثرات جانبی در حد متوسط است.
درمان ASB و سیستیت
با توجه به این كه آنتی بیوتیك تراپی این دو مورد شبیه هم است بحث درمان این دو را در یك جا انجام می دهیم. گرچه در مورد دوره درمان اختلاف نظر وجود دارد ولی درباره این كه كدام آنتی بیوتیك ها موثرند توافق وجود دارد. مطالعات نشان داده كه TMP/SMX، سفالوسپورین ها و نیتروفورانتوئین سالم و موثرند. با توجه به این كه ۲۰ تا ۳۰ درصد گرم منفی هایی كه موجب UTI می شوند به آموكسی سیلین مقاوم هستند این دارو انتخاب تجربی خوبی نیست.
درمان تك دوز از راه خوراكی برای كمك به تبعیت بیمار از برنامه درمان و كم كردن اثرات سوء درمان مورد دفاع است. بیشتر مطالعات كه درمان قابل توجه گزارش نكرده اند ولی مطالعات در مقیاس كوچك بوده اند و نبود تفاوت شاید از فقدان توانایی آماری بوده است.
گرچه محققین در مطالعات مختلف نتوانسته اند تفاوتی بین سودمندی بین تك دوز درمانی و درمان های ۴ تا ۷ روزه را نشان دهند ولی متذكر شده اند كه در مطالعات مختلف عدم تجانس قابل توجهی وجود داشته است. در نتیجه، گزارش شده كه سودمندی درمان تك دوز تایید نشده و در حال حاضر درمان خانم های مبتلا به ASB یا سیستیت ۳ تا ۵ روزه مناسب تشخیص داده شده است. مهم تر از دوره درمان، تعقیب كردن یا زیر نظر داشتن بیماران است زیرا خانم ها شدیدا در معرض عود عفونت و عارضه زایی ناشی از UTI در طول حاملگی می باشند.
پیلونفریت
متداول این است كه همه خانم های حامله مبتلا به پیلونفریت در بیمارستان بستری شده و درمان داخل وریدی، هیدراسیون داخل وریدی و زیر نظر داشتن بیماران از نزدیك انجام شود. انتخاب اولیه آنتی بیوتیك باید آمپی سیلین و جنتامایسین یا یك سفالوسپورین تزریقی باشد.
پنجاه درصد این بیماران باكتری خواهند داشت بنابراین كشت خونی باید قبل از شروع آنتی بیوتیك تزریقی انجام شود. آنتی بیوتیك های وریدی تا موقعی باید ادامه یابند كه تب بیمار به مدت ۲۴ از بین رفته باشد كه در این صورت می توان درمان را به درمان خوراكی به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز عوض نمود. خانم های مبتلا به پیلونفریت معمولا در اثر تب و استفراغ همراه عفونت همزمان دچار كم شدن آب بدن هستند و لذا رهیدراتاسیون داخل وریدی با نرمال سالین برای اصلاح پرفیوژن اعضاء حیاتی از جمله رحم توصیه می شود.
علی رغم وجود سپتی سمی، تعداد كمی از خانم های باردار به شوك سپتیك دچار می شوند. تب معمولا تا روز دوم بستری شدن در بیمارستان ادامه می یابد و متوسط دوره بستری شدن ۴ روز است. در عرض ۲۴ ساعت پس از شروع مصرف آنتی بیوتیك ها، تقریبا نصف بیماران بدون تب شده و در عرض ۴۸ ساعت ۸۵ درصد خانم ها دیگر تب نخواهند داشت. در یك چهارم خانم های مبتلا به پیلونفریت، بدكاری زودگذر كلیوی اتفاق می افتد ولی این بدكاری موقتی است و سریعا فروكش می یابد. وقتی بیماران پس از ۷۲ ساعت درمان تزریقی بهبودی نیابند تصور می شود كه یك آبسه Perinephric، یك آبسه داخل كلیوی، ناهنجاری تشریحی تشخیص داده نشده و یا انسداد حالبی وجود دارد. سونوگرافی می تواند برای مشخص كردن این گرفتاری ها به كار گرفته شود. آبسه یا انسداد یك مشاوره اورولوژیك را ایجاب می كند. عفونت های كمپلكس باید حداقل ۲۱ روز درمان شوند. مطالعات متعدد نشان داده اند كه درمان خانم های حامله به صورت سرپایی نیز می تواند سالم ولی ارزان تر از بستری شدن در بیمارستان می باشد. در یك مطالعه روی ۹۰ خانم بستری در بیمارستان، عده ای با سفالكسین خوراكی و عده ای با سفالوتین تزریقی درمان شده و همه آن ها یك هیدراسیون اولیه با نرمال سالین داشته اند و میزان بهبودی در هر دو گروه تقریبا برابر و بیش از ۹۰ درصد بوده است. اخیرا سف تری آكسون یك بار در روز با دوزهای متعدد سفازولین نیز مقایسه شده است. در این مطالعه ۱۷۸ بیمار از لحاظ طول عارضه تب و مدت بستری شدن تقاوتی با هم نشان نداده اند و لذا پیشنهاد شده امكان دارد بیماران مبتلا به پیلونفریت را كه با مصرف سیستمیك آنتی بیوتیك ها درمان می شوند به صورت سرپایی درمان كرد.
زیر نظر داشتن بیماران پس از درمان UTI در دوران حاملگی
تكرار كشت ادرار ۷ روز بعد از درمان جهت تایید ریشه كن شدن باكتری یوری باید انجام شود. در ۲۰ درصد خانم ها پس از ۳ تا ۵ روز درمان با آنتی بیوتیك های خوراكی عفونت های مزمن وجود خواهند داشت كه در این صورت یك دوره آنتی بیوتیك درمانی با استفاده از یك داروی متفاوت و بر اساس حساسیت اعلام شده توسط آزمایشگاه میكروبیولوژی باید به مدت ۷ تا ۱۰ روز انجام شود. از آن جایی كه یك سوم خانم ها كه در طول حاملگی خود برای اولین بار دچار UTI می شوند یك عود نشان خواهند داد باید از همه آن ها تا موقع زایمان ماهی یك كشت ادرار انجام شود. خطر عود ارتباطی به مدت درمان ندارد. اگر تكرار كشت نشان دهد كه عفونت وجود دارد حساسیت های آنتی بیوتیكی باید مجددا بررسی شده و باكتری یوری با داروی متفاوتی درمان شود. آنتی بیوتیك درمانی ساپرسیو برای تمام طول حاملگی در بیماران كاربرد دارد كه آن ها بیش از یك عود باكتری یوری را تجربه می كنند.
روش جایگزین به جای استفاده از پروفیلاكسی عبارت از استفاده از یك تك دوز پس از مقاربت (a single postcoital dose) از سفالكسین (۲۵۰ میلی گرم) یا ۵۰ میلی گرم نیتروفورانتوئین است. درمان پس از مقاربت موثر بوده و خانم حامله را در معرض مقادیر كوچك تر آنتی بیوتیك ها (در مقایسه با دوزهای روزانه) قرار می دهد.
خلاصه
گرچه حاملگی به میزان وسیعی همراه با باكتری یوری نیست ولی خانم های مبتلا به ASB زیاد در خطر پیدایش پیلونفریت هستند. تشخیص و درمان به طور قابل توجهی عارضه زایی باكتری یوری را كاهش می دهد. كشت استاندارد ادرار كه در حوالی هفته ۱۶ حاملگی انجام می شود یك تست اسكرینینگ مناسبی است. هر خانم حامله مبتلا به ASB باید یك دوره ۳ تا ۵ روزه با آنتی بیوتیك درمان شود. اگر دوره اولیه آنتی بیوتیك ها منجر به ایجاد ادرار استریل نشود دوره دوم آنتی بیوتیك درمانی باید انجام شود. زیر نظر داشتن بیمار از طریق كشت ادرار باید پس از هر دوره درمان انجام شود تا از ریشه كن شدن عفونت اطمینان حاصل شود. پیلونفریت نیاز به درمان تزریقی سریع با آنتی بیوتیك و رهیدراتاسیون دارد. سفالوسپورین یا آمپی سیلین و جنتامایسین در طول حاملگی سالم و موثر هستند.

● مقدمه:
عفونتهای واژن به دلائل مختلفی ایجاد می‌شود. مهمترین و شایعترین آن در ایالات متحده در اثر عامل گاردنلاواژینالیس می‌باشد (۱، ۲) و یکی از مهمترین علل مراجعه خانمها به درمانگاههای زنان جهت درمان می‌باشند. این عامل می‌تواند سبب ترشحات هموژن سفیدرنگ با بوی بد (بوی ماهی) از واژن گردد.
این ترشحات خاصیت قلیایی داشته و حاوی مقدار زیادی از سلولهای کلیدی (Clue cell) می‌باشند. این میکروارگانیسم شایعترین عامل گرم منفی عفونت لگن است (۳).
باکتری GV می‌تواند بدون علامت در واژن زنان سالم وجود داشته باشد ولی از آنجایی که وجود این باکتری می‌تواند همراه با عوارض مهمی در زمان حاملگی، غیرحاملگی و بعد از اعمال جراحی زنان باشد نیاز به تشخیص و درمان مناسب را مطرح می‌سازد. علاوه بر این انتقال این بیماری از زن به مرد نیز امکان‌پذیر بوده و شیوع آن در مردانی که از نظر جنسی فعال می‌باشند حدود ۳۳% می‌باشد (۴).
همچنین این بیماری در زنان معتادی که دارای رفتارهای پرخطر نیز می‌باشند شیوع زیادی دارد بطوریکه در مطالعه‌ای که در فلسطین اشغالی بر روی ا ین زنان انجام شده شیوع GV را گزارش نموده است (۵).
در این مطالعه میزان شیوع عفونت واژینیت باکتریایی ناشی از GV در زنان متأهل مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی-درمانی شهر شیراز تعیین شده همچنین ارتباط بین وجود این عفونت در واژن و علائم ناشی از آن در این خانمها مشخص شده است.
● روش کار:
این مطالعه به صورت توصیفی-مقطعی انجام گردیده و روش نمونه‌گیری به صورت خوشه‌ای تصادفی بوده است بدین صورت که ۱۰ مرکز بهداشتی در نقاط مختلف شهر شیراز بصورت تصادفی انتخاب شدند و سپس با استفاده از دفاتر ثبت مراجعه و پرونده‌های موجود در این مراکز و پس از مشاوره با متخصصین آمار جهت تعیین حجم نمونه مورد نیاز جهت کسب ضریب اطمینان ۹۵% تعداد ۱۹۶ زن بصورت تصادفی منظم انتخاب گردیدند. پس از مذاکره با موارد انتخاب شده تعداد ۱۸۲ نفر از آنها نسبت به شرکت در مطالعه ابراز تمایل نمودند. این خانمها به دلائل مختلفی به غیر از گرفتن درمان و یا به دلیل شکایت از واژینیت به مراکز بهداشتی مراجعه کرده بودند، متذکر می‌گردد که شکایت اصلی آنها عفونت نبود.
ابزار اندازه‌گیری در این مطالعه یک فرم پرسشگری بود که قبلاً استاندارد شده و از طریق مصاحبه و معاینه فرد مراجعه‌کننده تکمیل می‌گردید و ابزار دیگر مطالعه، کشت از منطقه واژن بر روی محیط کشت مناسب و جداسازی باکتری از طریق لازم مستقیم و تعیین pH واژن بود.
در روش کشت توسط یک سواب استریل از منطقه واژن نمونه‌برداری شده و از آن یک لام مستقیم گرفته و بررسی شد سپس در شرایط استاندارد آزمایشگاهی بر روی محیط‌های کشت آگار خون‌دار حاوی ۸۰ tween و آگار شکلاته کشت داده شد و پس از نگهداری در انکوباتور با دمای ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۴۸ ساعت و در مجاورت ۵% گاز کربنیک از کلنی‌های مشکوک به GV (کلنی‌های با همولیز نوع بتا) لام تهیه و توسط میکروسکوپ جهت مشاهده باسیلهای کوتاه گرم منفی مورد بررسی قرار می‌گرفت و در صورت رویت این باسیلها آزمایشهای تأییدی شامل اکسیداز، کاتالاز و تخمیر قندهای گلوکز، مانیتول و سوکروز جهت تشخیص نهایی GV انجام می‌شد. از طرف دیگر لامهای اولیه تهیه شده از نمونه واژن نیز با روش گرم رنگ‌آمیزی و سپس جهت رویت باسیلهای کوتاه گرم منفی و همچنین وجود clue cell (سلولهای پوششی که توسط باسیلهای کوتاه گرم منفی احاطه شده‌اند) مورد بررسی قرار می‌گرفت تشخیص نهایی واژینوز باکتریایی بر اساس وجود سه مورد زیر انجام می‌شد:
ترشح واژن با ۵/۴pH>، وجود تعداد زیادی از سلولهای کلیدی (clue cell) و مثبت شدن کشت GV و جدا کردن باسیلهای کوتاه گرم منفی.
گروه شاهد این مطالعه ۱۵۴ زن مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی شهر شیراز بودند که به صورت تصادفی منظم از بین افراد بدون علامتی انتخاب شدند که آزمایش تشخیص عفونت GV آنها در بررسی‌های آنها منفی بود و انتخاب آنها پس از انجام عملیات همسان گروهی (group matching) از نظر سن، تعداد فرزند، سواد، روش پیشگیری و فواصل بین حاملگی و عدم وجود سایر عفونتهای مقاربتی صورت پذیرفت.
برای تعیین ارتباط آماری بین عفونت GV با وجود علائم مختلف ناشی از این عفونت از یک مطالعه مورد شاهد (case-control) آزمون فیشر و نسبت odd استفاده گردید. سطح معنی‌دار در این مطالعه ۰۵/۰ بود (۰۵/۰p<).
● نتایج:
میانگین سنی افراد مورد مطالعه ۳۰ سال (۱۵+ و ۱۵-سال) بود که ۷/۵۲% آنها تحصیلات زیر دیپلم، ۸/۳۶% تحصیلات در سطح دیپلم و ۲/۲% افراد تحصیلات دانشگاهی داشتند و ۷/۹% بی‌سواد بودند.
بیشترین وسیله پیشگیری از حاملگی قرصهای ضد بارداری بود (۸/۳۶%) ، ۲/۸۵% در گروه مورد مطالعه پس از مصاحبه از وجود ترشح واژن اطلاع داشتند و خارش شایعترین علامت همراه با ترشح بود.
در معاینه یک نفر از بیماران دارای زخم و یک نفر دارای زگیل در ناحیه تناسلی بودند. بررسی‌های انجام شده بر روی محیط کشت و لام مستقیم تهیه شده از نمونه‌های ناحیه واژن وجود عفونت GV در ۲۸ نفر (۴/۱۵%) از افراد گروه مورد مطالعه به اثبات رسانید. در این مطالعه ارتباط معنی‌داری بین باکتری GV و علائم ناشی از آن وجود نداشت (۰۵/۰p>). همچنین ارتباطی بین این نوع عفونت و نوع وسیله پیشگیری از حاملگی وجود نداشت (۰۶/۰p>).در این مطالعه ارتباطی بین علائم و وجود عفونت GV مشاهده نشد .
● بحث و نتیجه‌گیری:
در این مطالعه شیوع عفونت GV در خانمهای مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی شهر شیراز ۴/۱۵% بود که تقریباً مشابه به میزان شیوع این عفونت در سایر کشورهاست. در مطالعه‌ای که در کشور فرانسه در سال ۱۹۹۴ انجام شد شیوع عفونت GV ۵/۱۲% گزارش شده است (۶). در مطالعاتی که بر روی زنان برزیلی در سال ۱۹۹۲ انجام شده است شیوع عفونت GV را از ۹/۱۵% تا ۸/۱۹% گزارش نموده‌اند (۷) اما مطالعاتی که در سال ۱۹۹۸ در آرژانتین انجام شده شیوع این عفونت را ۲/۳۹% گزارش نموده‌اند (۸).
در مطالعه‌ای نیز که در سال ۱۹۹۸ در کالج پزشکی ولز انجام شد فقط در ۵/۴۳% زنان دارای عفونت GV علائم عفونت به صورت ترشح وجود داشت و در ۵/۴۵% از آنها با وجودیکه وجود عفونت GV توسط تستهای آزمایشگاهی در آنها ثابت شده بدون علامت بوده‌اند (۹). در این مطالعه نیز ارتباطی بین علائم و وجود عفونت GV مشاهده نشد.
در مطالعاتی که اخیراً انجام شده است مشاهده گردید که در برخی موارد بین زایمان زودرس و عفونت GV ارتباط معنی‌داری وجود دارد (۱۰) و یکی از شایعترین عوامل عفونت و التهاب آندومتر (endometritis) بعد از زایمان شناخته شده است (۱۱). از طرفی چون این بیماری قابل انتقال به مرد ‌باشد (۱۲) اهمیت تشخیص و درمان این بیماری را در جامعه دو چندان می‌سازد. با توجه به اینکه در بسیاری از موارد عفونت GV می‌تواند بدون علامت بوده و فرد بیمار ممکن است جهت درمان آن مراجعه ننماید پیشنهاد می‌گردد کلیه زنان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی بخصوص در ابتدای حاملگی و قبل از اعمال جراحی زنان از نظر این بیماری مورد بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند. در این صورت در کاهش عوارض حاملگی و عفونتهای لگنی و بعد از زایمان به میزان زیادی مؤثر خواهد بود و بدین طریق در کاهش بودجه درمانی و عوارض بیمار مؤثر خواهد بود.

▪ پیش یائسگی چیست ؟
دوره ای که به دنبال آن ، در بدن همراه با اتفاقاتی خاص ، یائسگی اتفاق می افتاد را دوران پیش یائسگی می گویند . دو دوره پیش یائسگی ، به عنوان اولین نشانه ، قاعدگی نا منظم بعد از آخرین قاعدگی ، به مدت یکسال ظاهر می شود . این دوره با تغییرات فیزیکی ، احساسی و ذهنی بسیاری همراه است .
▪ یائسگی (Menopause) چیست ؟
کلمه Menopause از یک لغت یونانی مشتق شده است که در آن Men یعنی ماهانه و pause به معنای خاتمه است .
یائسگی زمانی است که نشان دهنده آخرین دوره قاعدگی در زنان است . این پایان چرخه قاعدگی ، پایان تخمک گذاری و دوران قاعدگی و احتمالاْ توانایی بارداری است.
▪ استروژن چیست ؟
استروژن یک هورمون است ، یک ماده شیمیایی که به درون مایعات بدن ، ترشح می شود و بر روی برخی از سلولهای خاص بدن اثر می گذارد. تولید استروژن با کاهش تعداد فولیکولها کاهش می یابد. وقتی سطح استروژن به زیر میزان لازم برسد ، تخمک گذاری انجام نمی شود و قاعدگی نامنظم خواهد شد . نهایتاْ تمام فولیکولها از بین رفته و چرخه باروری متوقف می شود .
▪ نشانه های یائسگی چیست ؟
در حالی که برخی از زنان ، متوجه تغییراتی در خود نمی شوند ، عده ای دیگر با انواع تغییرات فیزیکی و احساسی مواجه می شوند . در طی یائسگی تو لید استروژن کاهش یافته به طوری که بعد از یائسگی میزان استروژن حدود ۷۵٪ پایین تر از سالها باروری است . تغییرات ایجاد شده در دوران پیش یائسگی و یائسگی ، نتیجه پاسخ بدن به کاهش استروژن است .
▪ گر گرفتگی ، تعریق شبانه و کم خوابی
گر گرفتگی با قرمز شدن یا تعریق صورت ، گردن و سینه توصیف میشود . نشانه های گر گرفتگی ممکن است در طول روز و شب ( تعریق شبانه ) روی دهد و باعث ناراحتی و تداخل وضعیت خواب شود.
▪ قاعدگی نا منظم
نامنظم بودن قاعدگی اولین و شایعترین نشانه یائسگی است . وقتی شما یک وقفه شش ماهه را در قاعدگی داشته باشید ، ۹۰٪ احتمال دارد که قاعدگی دیگری نداشته باشید .
▪ مقاربت دردناک
ـ نازک شدن بافتهای ادراری - تناسلی ، ممکن است باعث مقاربت دردناک شود .
ـ نشانه های احساسی ذهنی
ـ خستگی ناشی از کم خوابی
ـ اختلالات خلق و خو
ـ فراموشی
ـ عصبی شدن
ـ کاهش تمایلات جنسی
ـ درد در عضلات و مفاصل
ـ درد در قسمت کمر
ـ سر درد
ـ سر گیجه
ـ بی اختیاری در دفع ادرار
ـ احساس سوزش و خارش در پوست
ـ طپش قلب
▪ بدون علامت
ـ برخی زنان هیچ نشانه ای غیر از متوقف شدن قاعدگی را تجربه نمی کنند . اگر تمامی نشانه هایی که گفته شد طبیعی هستند ، ولی دیدن و مشورت مرتب با پزشک خود در مورد این نشانه ها امری مهم است .
ـ انتظار چه تغییراتی را باید داشته باشیم ؟
▪ تغییرات پوست و مو
ـ نازک شدن موهای سر
ـ ضخیم شدن یا تیره شدن موهای دیگر بدن مانند موهای صورت
ـ از دست دادن رطوبت ، حالت کششی و سفتی پوست .
ـ کاهش ملانوسیتها که پیگمانهای پوستی را دارند .
ـ افزایش حساسیت به نور خورشید
ـ استخوان
ـ افزایش تدریجی منافذ استخوان و شکنندگی آن .
ـ افزایش خطر پوکی استخوان
ـ افزایش خطر شکستگی استخوان
ـ سیستم گردش خون
ـ افزایش خطر بیماریهای قلبی - عروقی
ـ افزایش فشار خون
ـ افزایش کلسترول
ـ سینه ها
ـ قوام سینه ها کاهش یافته و چربی ، جایگزین بافتهای غددی سینه می شوند .
▪ سیستم باروری
ـ تعداد فولیکولهای باقی مانده در تخمدان کاهش می یابد .
ـ ارگانهای باروری از نظر اندازه کاهش پیدا می کنند .
ـ موکوس واژن رقیق تر شده و لغزندگی آن کمتر می شود .
ـ واژن تغییر کرده ، حساسیت آن به عفونت افزایش می یابد .
▪ سیستم ادرار
ـ بافتهای مثانه و مجاری ادراری نازک می شوند .
ـ خطر عفونتهای مجاری ادراری افزایش می یابد.
ـ نگرانی دیگری که با یائسگس ارتباط پیدا می کند ، افزایش وزن است .
▪ چگونه می توانیم سلامتی خود را در دوران یائسگی حفظ نماییم ؟
ـ زنان باید از مزایای مراقبت های پیشگیرانه که در زیر آمده است بهره مند شوند :
ـ معاینات منظم سینه ، ماموگرافی ، آزمایش خون برای بررسی عملکرد تیروئید و چربی خون ، ورزش مرتب (انجام دادن ورزشهایی مانند دویدن آرام ، پیاده روی چند بار در هفته باعث می شود که سرعت کاهش تراکم استخوان کند شود ) و رژیم غذایی سالم که از کلسیم غنی بوده و کم چرب باشد .

● مقدمه:
سیستیت هموراژیک، یکی از عوارض سخت پس از پیوند سلول‌های خون‌ساز در بدخیمی‌های خونی است که بستری شدن بیمار را در بیمارستان طولانی می‌کند و یا باعث مرگ می‌شود. یکی از شایع‌ترین داروهایی که به عنوان قسمتی از این رژیم درمانی استفاده می‌شود، سیکلوفسفاید است که باعث این عارضه رنج‌آور می‌‌گردد، البته عوامل دیگر مانند بوسولفان نیز به‌عنوان عامل تخریبی دستگاه ادراری محسوب می‌شود. بهترین درمان این عارضه، جلوگیری از ایجاد آن است. شستشوی مداوم مثانه، می‌تواند با استفاده از رقیق کردن متابولیت‌های سمی شیمی‌درمانی و کاهش تماس آنها با اوروتلیوم، از ایجاد این عارضه جلوگیری کند...
● روش انجام:
در یک مطالعه بالینی غیرتصادفی‌سازی شده، ۸۰ بیمار واجد شرایط که تحت پیوند سلول‌های خون‌ساز قرار گرفته بودند، وارد شدند. سپس ۴۰ نفر از آنها شستشوی مداوم مثانه داده شدند. در این بیماران، ۱۲ ساعت قبل از اولین دوز سیکلوفسفاماید، یک کاتتر فولی ۳ راهه جایگذاری و با نرمال‌سالین با سرعت ۳۰۰ میلی‌لیتر در ساعت شستشو داده شد. کاتتر، ۴۸ ساعت پس از آخرین دوز برداشته و اولین نمونه‌ ادرار پس از خارج کردن کاتتر برای آزمایش و کشت فرستاده شد. ۴۰ بیمار واجد شرایط دیگر نیز به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شدند که شستشوی مثانه داده نشدند. برای جلوگیری از رخداد سیستیت هموراژیک، برای همه بیماران mesna، هیدراتاسیون و آلکالیزاسیون نیز انجام شد.
● نتایج:
بین دو گروه اختلافی از نظر سن، جنس و نوع بیماری اولیه وجود نداشت و تحت رژیم‌های درمانی یکسانی قرار داشتند. سیستیت هموراژیک در ۵/۳۲ درصد بیماران گروه مورد و ۵۰ درصد گروه شاهد مشاهده شد که اختلاف معنی‌‌داری نداشتند. میان بیمارانی که دچار عارضه شدند، اختلاف‌ معنی‌داری میان درجه و شدت عارضه دیده نشد، اما طول مدت سیستیت هموراژیک در بیماران گروه شاهد به طور معنی‌داری بیشتر از گروه مورد بود. از سویی، بروز سیستیت هموراژیک دیررس در گروه با شستشوی مداوم مثانه به طور معنی‌داری از گروه شاهد کمتر بود (P=۰.۰۰۹). همچنین طول مدت بستری شدن گروه مورد نیز کمتر بود (P<۰.۰۰۱).
● نتیجه‌گیری:
به طور کلی، شستشوی مداوم مثانه علاوه بر استفاده از mesna، هیدراتاسیون و رژیم‌های آلکالیزه‌کننده به خوبی تحمل می‌شود و عوارض سیستیت خون‌ریزی دهنده را کم می‌کند، بنابراین می‌تواند در بیماران مورد پیوند سلول‌های خون‌ساز مفید باشد.